Skuteczność i bezpieczeństwo immunoglobuliny w zapobieganiu zakażeniom u pacjentów z niedoborem przeciwciał przy CLL, szpiczaku lub chłoniaku nieziarniczym
Chłoniak nie-Hodgkina to grupa nowotworów krwi rozwijających się w układzie limfatycznym, które mogą występować w ponad 70 różnych podtypach. Dzięki nowoczesnym metodom leczenia wiele osób z tą chorobą żyje dziś dłużej niż kiedykolwiek wcześniej, a w niektórych przypadkach choroba może być całkowicie wyleczona.
Czym jest chłoniak nie-Hodgkina
Chłoniak nie-Hodgkina to rodzaj nowotworu, który rozwija się w układzie limfatycznym – sieci naczyń i gruczołów rozmieszczonych w całym ciele. Układ limfatyczny jest częścią układu odpornościowego organizmu i pomaga chronić ciało przed infekcjami i chorobami.
W przebiegu tej choroby dochodzi do nieprawidłowego rozmnażania się białych krwinek zwanych limfocytami. Limfocyty to ważne komórki układu odpornościowego, które pomagają zwalczać infekcje. W chłoniaku nie-Hodgkina geny wewnątrz limfocytów B (komórek B) lub limfocytów T (komórek T) ulegają zmianie w pewnym momencie życia człowieka. Nieprawidłowe komórki chłoniaka zazwyczaj gromadzą się w węzłach chłonnych i tworzą guzy.
Przezroczysta płyn zwany limfą przepływa przez naczynia limfatyczne i zawiera limfocyty zwalczające infekcje. W chłoniaku nie-Hodgkina dotknięte chorobą limfocyty zaczynają się namnażać w nieprawidłowy sposób i gromadzić w określonych częściach układu limfatycznego, takich jak węzły chłonne – małe, przypominające fasolę gruczoły znajdujące się w szyi, pachach i pachwinie.
Chłoniak nie-Hodgkina jest jednym z dwóch głównych typów chłoniaków – nowotworów, które rozpoczynają się w białych krwinkach. Drugim typem jest chłoniak Hodgkina. Chłoniaki nie-Hodgkina są bardziej powszechne niż chłoniaki Hodgkina.
Typy chłoniaka nie-Hodgkina
Istnieje ponad 70 podtypów chłoniaka nie-Hodgkina. Lekarze klasyfikują je na podstawie rodzaju dotkniętego limfocytu. Dwie główne kategorie to chłoniaki z komórek B i chłoniaki z komórek T.
Chłoniaki z komórek B powstają z komórek B. Komórki B wytwarzają przeciwciała, które zwalczają zarazki wywołujące infekcje. Do najczęstszych dojrzałych nowotworów z komórek B należą: chłoniak grudkowy, chłoniak Burkitta, rozlany chłoniak z dużych komórek B, chłoniak z komórek płaszcza, chłoniak strefy brzeżnej oraz pierwotny chłoniak ośrodkowego układu nerwowego.
Chłoniaki nie-Hodgkina można ogólnie podzielić na dwie szerokie kategorie w zależności od przebiegu choroby:
Chłoniak indolentny (powolnie rosnący) – rozwija się wolno i przez wiele lat można nie odczuwać żadnych objawów. Chłoniaki indolentne są łatwiejsze w leczeniu i można z nimi żyć przez wiele lat, ale zazwyczaj trudno je całkowicie wyleczyć.
Chłoniak agresywny (szybko rosnący) – rozwija się szybko i wymaga natychmiastowego leczenia. Chłoniaki agresywne wymagają intensywnego leczenia, ale często można je wyleczyć.
Przyczyny i czynniki ryzyka
Dokładna przyczyna chłoniaka nie-Hodgkina nie jest znana. Lekarze nie wiedzą, co powoduje rozwój tej choroby, chociaż wirusy mogą być przyczyną niektórych typów.
Ryzyko rozwoju chłoniaka nie-Hodgkina wzrasta, gdy:
masz schorzenie, które osłabia układ odpornościowy
byłeś wcześniej narażony na powszechny wirus zwany wirusem Epsteina-Barra, który wywołuje mononukleozę zakaźną
Masz również nieco zwiększone ryzyko rozwoju chłoniaka nie-Hodgkina, jeśli bliski krewny (na przykład rodzic lub rodzeństwo) miał tę chorobę.
Chłoniak nie-Hodgkina może wystąpić w każdym wieku, ale szanse na rozwój choroby wzrastają wraz z wiekiem – nieco ponad jedna trzecia przypadków dotyczy osób powyżej 75. roku życia. Nieco więcej mężczyzn niż kobiet jest dotkniętych tą chorobą. Starszy wiek i płeć męska zwiększają ryzyko wystąpienia chłoniaka nie-Hodgkina.
Objawy choroby
Najczęstszym objawem chłoniaka nie-Hodgkina jest bezbolesny obrzęk węzła chłonnego, zwykle w szyi, pachwinie lub pasze. Węzły chłonne w szyi, pod pachami lub w pachwinie powiększają się, ale zazwyczaj nie bolą.
Na początku choroby głównym objawem są powiększone węzły chłonne. Później mogą pojawić się inne objawy, takie jak:
kaszel lub problemy z oddychaniem
obrzęk twarzy, szyi, ramion i nóg
brak apetytu lub wymioty
zaparcia
ból brzucha
uczucie osłabienia i zmęczenia
łatwiejsze powstawanie siniaków lub krwawień
Do innych objawów należą puchnięcie w węzłach chłonnych, gorączka, obfite nocne poty, utrata wagi i zmęczenie.
U dzieci pierwsze objawy mogą być inne i mogą obejmować:
anemię (niską liczbę czerwonych krwinek)
wysypkę
osłabienie i niezwykłe odczucia
Rozpoznanie i badania diagnostyczne
Jedynym sposobem potwierdzenia rozpoznania chłoniaka nie-Hodgkina jest wykonanie biopsji. Jest to niewielki zabieg chirurgiczny, podczas którego pobiera się próbkę tkanki dotkniętego węzła chłonnego i bada się ją w laboratorium.
Lekarze podejrzewają chłoniaka nie-Hodgkina, gdy stwierdza się powiększone węzły chłonne lub objawy wskazujące na tę chorobę. Aby ustalić rozpoznanie, lekarz przeprowadza badanie przedmiotowe, bada historię choroby i zleca różne badania. Testy badające układ limfatyczny i inne części ciała są wykorzystywane do rozpoznania i określenia zaawansowania chłoniaka nie-Hodgkina.
Po potwierdzeniu rozpoznania przeprowadza się dodatkowe badania, aby określić, jak daleko rozprzestrzeniła się choroba. Mogą to być:
badania krwi
badania obrazowe, takie jak tomografia komputerowa lub rezonans magnetyczny
biopsja szpiku kostnego – pobranie niewielkiej próbki szpiku kostnego, zwykle z kości biodrowej
Metody leczenia
Istnieje wiele podtypów chłoniaka nie-Hodgkina, ale można je ogólnie podzielić na jedną z dwóch szerokich kategorii, które różnią się rokowaniem i leczeniem. Są to chłoniaki agresywne lub wysokiego stopnia złośliwości, gdzie nowotwór rozwija się szybko i agresywnie, oraz chłoniaki indolentne lub niskiego stopnia złośliwości, gdzie nowotwór rozwija się powoli.
Rokowanie i leczenie chłoniaka nie-Hodgkina różnią się znacznie w zależności od dokładnego typu, stopnia zaawansowania i rozległości chłoniaka oraz wieku osoby chorej.
Strategia wyczekująca obserwacja
Jeśli chłoniak nie-Hodgkina jest niskiego stopnia złośliwości (rozwija się powoli) i czujesz się dobrze, często zaleca się okres „czujnego wyczekiwania". Dzieje się tak dlatego, że niektórzy ludzie potrzebują wielu lat, aby rozwinęły się uciążliwe objawy, a natychmiastowe rozpoczęcie leczenia często jest uważane za niepotrzebne.
Jeśli zalecana jest strategia wyczekująca, będziesz regularnie badany, a możesz wrócić w dowolnym momencie, jeśli poczujesz, że objawy się nasilają. Guzy niskiego stopnia złośliwości niekoniecznie wymagają natychmiastowego leczenia medycznego, ale trudniej je całkowicie wyleczyć.
Chemioterapia
Chemioterapia to szeroko stosowana metoda leczenia chłoniaka nie-Hodgkina, która polega na użyciu leków do niszczenia komórek nowotworowych. Może być stosowana samodzielnie, w połączeniu z terapią biologiczną lub w połączeniu z radioterapią.
Lek może być podawany na wiele różnych sposobów, w zależności od stadium nowotworu. Zwykle otrzymujesz chemioterapię przez kroplówkę bezpośrednio do żyły (chemioterapia dożylna), w postaci tabletek przyjmowanych doustnie lub kombinacji obu metod.
Jeśli istnieje ryzyko rozprzestrzenienia się nowotworu do mózgu, możesz otrzymać iniekcje chemioterapii bezpośrednio do płynu mózgowo-rdzeniowego wokół kręgosłupa.
Chemioterapia jest zwykle podawana przez kilka miesięcy w trybie ambulatoryjnym, co oznacza, że otrzymujesz leczenie w ciągu dnia i nie musisz nocować w szpitalu. Chłoniaki wysokiego stopnia złośliwości muszą być leczone od razu, ale mają tendencję do znacznie lepszej odpowiedzi na leczenie i często można je wyleczyć.
Radioterapia
Radioterapia wykorzystuje wiązki promieniowania o wysokiej energii do niszczenia komórek nowotworowych. Może być stosowana samodzielnie lub w połączeniu z chemioterapią, w zależności od typu i zaawansowania chłoniaka.
Inne metody leczenia
Inne opcje leczenia obejmują stosowanie leków zwanych przeciwciałami monoklonalnymi, które pomagają ukierunkować i niszczyć komórki nowotworowe. W niektórych przypadkach stosuje się również immunoterapię – leczenie, które pomaga układowi odpornościowemu zwalczać nowotwór.
Dla niektórych osób mogą być dostępne nowsze terapie w ramach badań klinicznych – badań mających na celu testowanie nowych metod leczenia.
Rokowanie i czynniki wpływające na przebieg choroby
Osoby z chłoniakiem nie-Hodgkina żyją dziś dłużej niż kiedykolwiek, dzięki nowym metodom leczenia. W niektórych przypadkach leczenie wylecza chorobę. Innym razem celem leczenia jest doprowadzenie choroby do remisji (braku oznak lub objawów nowotworu) na możliwie najdłuższy czas.
Niektóre formy chłoniaka nie-Hodgkina można wyleczyć, podczas gdy inne wymagają ciągłego leczenia lub kontroli. Istnieje wiele podtypów chłoniaka nie-Hodgkina. Prawdopodobne rokowanie różni się w zależności od typu chłoniaka i ogólnego stanu zdrowia.
Niektóre chłoniaki nie-Hodgkina rosną szybciej niż inne, a niektóre są bardziej skłonne do nawrotu niż inne. Jednak wiele chłoniaków nie-Hodgkina można wyleczyć lub kontrolować przez wiele lat.
Pewne czynniki wpływają na rokowanie (szanse na wyzdrowienie) i opcje leczenia. Najlepszą osobą, która może omówić twoje indywidualne rokowanie, jest twój lekarz. Porozmawiaj z lekarzem lub pielęgniarką specjalistyczną, jeśli chcesz wiedzieć o swoim prawdopodobnym rokowaniu.
Życie z chłoniakiem nie-Hodgkina
Radzenie sobie z chłoniakiem nie-Hodgkina może być trudne. Możesz mieć wiele różnych odczuć. Istnieje pomoc i wsparcie.
Emocje i uczucia
Możesz mieć wiele różnych uczuć, gdy dowiesz się, że masz chłoniaka nie-Hodgkina. Możesz czuć się zszokowany i zdenerwowany. Możesz również czuć się:
otępiały
przestraszony i niepewny
zdezorientowany
zły i urażony
winny
smutny
Możesz mieć niektóre lub wszystkie te uczucia. Albo możesz czuć się zupełnie inaczej. Każdy reaguje na swój sposób. Czasami trudno jest przyjąć do wiadomości sam fakt, że masz nowotwór. Doświadczanie różnych uczuć jest naturalną częścią radzenia sobie z nowotworem.
Diagnoza raka często wywołuje uczucia smutku, strachu, lęku i paniki, które mogą być trudne do przeżycia. Lęk może wpływać na codzienne życie na różne sposoby – może wpływać na nastrój, koncentrację, zdolność do relaksu i do spokojnego snu nocnego.
Wsparcie i informacja
Możesz być bardziej w stanie radzić sobie i podejmować decyzje, jeśli masz informacje o swoim typie nowotworu i jego leczeniu. Informacja pomaga wiedzieć, czego się spodziewać.
Przyswajanie informacji może być trudne, szczególnie gdy właśnie otrzymałeś diagnozę lub wiadomość o swoim rokowaniu. Sporządź listę pytań przed wizytą u lekarza. Zabierz kogoś ze sobą, aby przypomniał ci, co powiedział lekarz.
Osoby żyjące z chłoniakiem nie-Hodgkina lub wspierające kogoś, kto ma tę chorobę, muszą mieć dostęp do odpowiednich informacji we właściwym czasie. Obejmuje to informacje o testach diagnostycznych, samej chorobie, opcjach leczenia, powikłaniach związanych z chorobą, dostępnych badaniach klinicznych oraz kwestiach praktycznych.
Odzyskanie po chłoniaku nie-Hodgkina i przyzwyczajenie się do życia po leczeniu jest różne dla każdej osoby. Odzyskiwanie zależy od stadium i stopnia zaawansowania choroby, rodzaju leczenia i wielu innych czynników.
Dostępnych jest wiele programów i usług, które pomagają sprostać potrzebom i poprawić jakość życia osób żyjących z nowotworem oraz ich bliskich, szczególnie po zakończeniu leczenia.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Czechy
