W skrócie

Otępienie z ciałami Lewy'ego to złożone zaburzenie mózgu, które dotyka ponad 1 miliona osób w Stanach Zjednoczonych i jest jedną z najczęstszych form otępienia. Choroba ta powoduje problemy z myśleniem, ruchem, zachowaniem i nastrojem, a jej charakterystycznym objawem są majaczenia wzrokowe, które pojawiają się zazwyczaj wcześnie w przebiegu choroby.

Czym jest otępienie z ciałami Lewy'ego

Otępienie z ciałami Lewy'ego to postępująca choroba mózgu, która rozwija się, gdy pewne białka zwane ciałami Lewy'ego gromadzą się w komórkach mózgowych. Te białkowe złogi uszkadzają części mózgu odpowiedzialne za myślenie, zachowanie, ruch i sen, co utrudnia jasne myślenie i wykonywanie codziennych czynności.

Choroba ta jest jedną z najczęstszych form otępienia. U dorosłych po 65. roku życia jest to druga najczęstsza postać otępienia po chorobie Alzheimera. Według Narodowego Instytutu Starzenia się w Stanach Zjednoczonych choroba dotyka ponad 1 miliona osób. Szacuje się, że otępienie z ciałami Lewy'ego stanowi około 15% wszystkich przypadków otępienia.

Chorobę określa się również mianem otępienia z rozsianymi ciałami Lewy'ego. Objawy rozwijają się powoli i nasilają się z czasem. Chociaż młodsze osoby również mogą zachorować, choroba zazwyczaj rozpoczyna się po 50. roku życia, a mediana wieku zachorowania to 76 lat.

Rodzaje otępienia z ciałami Lewy'ego

Istnieją dwa rodzaje otępienia z ciałami Lewy'ego. Oba mają podobne objawy, różnią się jednak tym, kiedy pojawiają się problemy poznawcze i ruchowe:

Otępienie z ciałami Lewy'ego (DLB) – problemy poznawcze i pamięciowe pojawiają się jako pierwsze, podobnie jak w chorobie Alzheimera. Problemy z ruchem zazwyczaj występują później lub mogą pojawić się jednocześnie ze zmianami poznawczymi.

Otępienie w chorobie Parkinsona – problemy z ruchem pojawiają się jako pierwsze, podobnie jak w chorobie Parkinsona. Problemy poznawcze i pamięciowe rozwijają się później.

Zarówno choroba Parkinsona, jak i otępienie z ciałami Lewy'ego są spowodowane przez te same białka, ale gromadzą się one w różnych częściach mózgu.

Objawy choroby

Otępienie z ciałami Lewy'ego powoduje złożony zestaw objawów, które mogą być różne u każdej osoby. Objawy dotyczą wielu obszarów funkcjonowania organizmu.

Główne objawy

Do kluczowych objawów charakterystycznych dla tej choroby należą:

Majaczenia wzrokowe i słyszenie głosów – widzenie, słyszenie lub wąchanie rzeczy, które nie istnieją. Majaczenia wzrokowe są częstym objawem i zazwyczaj pojawiają się wcześnie w przebiegu choroby.
Problemy z rozumieniem, myśleniem, pamięcią i osądem – przypomina to chorobę Alzheimera, choć pamięć może być mniej dotknięta u osób z otępieniem z ciałami Lewy'ego.
Wahania zdolności poznawczych i czujności – mogą zmieniać się w ciągu minut lub godzin. Osoba może być zmieszana lub senna.
Spowolnienie ruchów, sztywne kończyny i drżenia – objawy podobne do choroby Parkinsona.
Zaburzenia snu – często z gwałtownymi ruchami i krzykiem podczas snu, określane jako zaburzenia zachowania w fazie REM.

Dodatkowe objawy

Osoby z otępieniem z ciałami Lewy'ego mogą również doświadczać:

Omdleń, chwiejności i upadków
Depresji i lęku
Dezorganizacji myśli
Trudności z koncentracją
Problemów z komunikacją

Te problemy mogą sprawić, że codzienne czynności stają się coraz trudniejsze, a osoba z tą chorobą może ostatecznie stać się niezdolna do samodzielnej opieki nad sobą.

Przyczyny i czynniki ryzyka

Przyczyna otępienia z ciałami Lewy'ego pozostaje nieznana. Choroba rozwija się, gdy białka zwane ciałami Lewy'ego gromadzą się w komórkach mózgowych i uszkadzają części mózgu odpowiedzialne za myślenie, zachowanie, ruch i sen.

Choć młodsze osoby również mogą zachorować, otępienie z ciałami Lewy'ego zazwyczaj rozpoczyna się po 50. roku życia. Jest rzadkie u osób poniżej 65. roku życia.

Diagnozowanie choroby

Diagnoza otępienia z ciałami Lewy'ego jest trudna, a choroba jest czasami mylona z innymi schorzeniami, takimi jak choroba Alzheimera lub choroba Parkinsona, ze względu na niektóre wspólne objawy.

Proces diagnostyczny

Nie ma jednego testu na otępienie z ciałami Lewy'ego. Aby postawić diagnozę, może być potrzebne:

Ocena objawów – sprawdzenie, czy występują typowe objawy otępienia z ciałami Lewy'ego
Ocena zdolności umysłowych – zazwyczaj obejmuje szereg zadań i pytań
Badania krwi – w celu wykluczenia schorzeń o podobnych objawach
Badania obrazowe mózgu, takie jak rezonans magnetyczny (MRI), tomografia komputerowa (CT) lub skan SPECT – mogą wykryć oznaki otępienia lub innych problemów z mózgiem

Jeśli podejrzewasz, że masz wczesne objawy otępienia, zwłaszcza jeśli masz ponad 65 lat, powinieneś skonsultować się z lekarzem. Lekarz może wykonać proste badania, aby spróbować znaleźć przyczynę objawów i może skierować Cię do kliniki pamięci lub innego specjalisty w celu przeprowadzenia dalszych badań.

Możliwości leczenia

Obecnie nie ma lekarstwa na otępienie z ciałami Lewy'ego ani leczenia, które by je spowolniło. Istnieją jednak metody leczenia, które mogą pomóc kontrolować niektóre objawy, być może przez kilka lat.

Leki

Otępienie z ciałami Lewy'ego jest chorobą wieloukładową i zazwyczaj wymaga kompleksowego podejścia do leczenia. Wszystkie leki przepisywane na otępienie z ciałami Lewy'ego są zatwierdzone do leczenia objawów innych chorób, takich jak choroba Alzheimera i choroba Parkinsona.

Inhibitory acetylocholinesterazy – leki takie jak donepezil (Aricept), rywastygmina (Exelon) i galantamina (Reminyl) mogą pomóc zmniejszyć majaczenia, zamęt i senność u niektórych osób. Działają poprzez zwiększenie poziomu substancji chemicznej zwanej acetylocholiną w mózgu, co poprawia zdolność komórek mózgowych do wysyłania sygnałów do siebie.

Memantyna – ten lek nie jest inhibitorem acetylocholinesterazy. Działa poprzez blokowanie działania dużej ilości substancji chemicznej w mózgu zwanej glutaminianem. Jest stosowana w umiarkowanym lub ciężkim otępieniu z ciałami Lewy'ego.

Inne leki – mogą pomóc kontrolować niektóre objawy otępienia z ciałami Lewy'ego, w tym:

Lewodopa – może pomóc w problemach z ruchem, ale może również nasilić inne objawy i wymaga starannego monitorowania przez lekarza
Leki przeciwdepresyjne – mogą być przepisywane, jeśli jesteś w depresji
Klonazepam – może pomóc, jeśli doświadczasz określonego typu zaburzeń zachowania podczas fazy REM snu
Leki przeciwpsychotyczne (takie jak kwetiapina) – mogą pomóc w zachowaniu, które naraża Ciebie lub innych na niebezpieczeństwo, ale mogą powodować poważne skutki uboczne i należy ich unikać, gdy tylko jest to możliwe

Ważne jest, aby lekarz leczący otępienie z ciałami Lewy'ego był zaznajomiony ze wszystkimi aspektami choroby, ponieważ wiele osób z tą chorobą nie toleruje niektórych leków na chorobę Alzheimera lub chorobę Parkinsona, dlatego należy zachować ostrożność przy przepisywaniu pewnych leków.

Inne formy terapii

Oprócz leków istnieje szereg terapii i praktycznych środków, które mogą ułatwić życie osobie z otępieniem:

Terapia zajęciowa – może pomóc w wykonywaniu codziennych czynności w domu
Fizjoterapia – może pomóc w problemach z ruchliwością
Logopedia – może pomóc w problemach z mówieniem i połykaniem
Terapie psychologiczne, takie jak terapia poznawczo-behawioralna (CBT) – mogą pomóc w zarządzaniu niektórymi problemami psychologicznymi

Opieka nad chorym

Jako osoba opiekująca się osobą z otępieniem z ciałami Lewy'ego będziesz z czasem przyjmować wiele różnych obowiązków. Nie musisz stawić czoła tym obowiązkom w samotności. Dostępnych jest wiele źródeł pomocy.

Ważne wskazówki dla opiekunów

Emocje i miłość mają duże znaczenie. Osoby z otępieniem z ciałami Lewy'ego potrafią wyczuć Twoją energię i są niezwykle wrażliwe na emocje i reakcje. Jeśli jesteś zły lub sfrustrowany, są w stanie to natychmiast poczuć i mogą zareagować w ten sam sposób.

Cierpliwość, zrozumienie, spokój i rutyna działają najlepiej. Mów z troską i powoli. Poczekaj około 20 sekund na odpowiedź. Ogranicz liczbę aktywności w ciągu dnia, a także liczbę gości na raz. Osoby z otępieniem z ciałami Lewy'ego często czują się przytłoczone lub niekomfortowo w obecności zbyt wielu osób.

Ważne jest, aby zapewnić osobę chorą, że poradzisz sobie ze wszystkim, co ją niepokoi lub denerwuje. Odtwarzaj kojącą muzykę, jeśli jej to sprawia przyjemność. Staraj się tworzyć dla was obojga wyjątkowe chwile.

Wsparcie dla osoby chorej

Osoby żyjące z otępieniem z ciałami Lewy'ego powinny poinformować rodzinę i bliskich przyjaciół o diagnozie, aby mogli lepiej zrozumieć przyczynę zmian i dowiedzieć się więcej o chorobie. Kluczowe znaczenie ma uzyskanie wsparcia od rodziny, przyjaciół i specjalistów, aby zapewnić najlepszą możliwą jakość życia.

Ważne jest również stworzenie bezpiecznego otoczenia i przygotowanie się na przyszłość. Warto poświęcić czas na skupienie się na swoich mocnych stronach, cieszenie się każdym dniem i maksymalne wykorzystanie czasu spędzonego z rodziną i przyjaciółmi.

Rokowanie i przebieg choroby

Otępienie z ciałami Lewy'ego jest chorobą postępującą, co oznacza, że objawy rozpoczynają się powoli i nasilają z czasem. Osoby z otępieniem z ciałami Lewy'ego żyją średnio od pięciu do ośmiu lat od momentu diagnozy do śmierci, choć mogą żyć zaledwie dwa lata lub nawet do 20 lat.

Jak szybko rozwijają się i zmieniają objawy, różni się w zależności od ogólnego stanu zdrowia danej osoby. Z czasem problemy mogą sprawić, że codzienne czynności stają się coraz trudniejsze, a osoba z tą chorobą może ostatecznie stać się niezdolna do samodzielnej opieki nad sobą.

Chociaż obecnie nie ma lekarstwa, odpowiednie leczenie i wsparcie mogą pomóc w zarządzaniu objawami i poprawić jakość życia zarówno osoby chorej, jak i opiekunów przez kilka lat.

Otępienie z ciałami Lewy'ego

Badania kliniczne: Otępienie z ciałami Lewy'ego