Amikacin w badaniach klinicznych: zakażenia płuc, sepsa i infekcje oporne

Przegląd badań klinicznych z amikacin

W dostarczonych danych amikacin jest badany w kilku różnych sytuacjach klinicznych, głównie w zakażeniach płuc, sepsie oraz innych ciężkich infekcjach bakteryjnych.123 Większość badań ma charakter interwencyjny, czyli uczestnicy otrzymują zaplanowane leczenie, a badacze porównują jego wyniki z innym leczeniem, placebo albo standardową terapią.14

Wśród badań znajdują się próby fazy 2, fazy 3 i fazy 4, co pokazuje, że amikacin jest oceniany zarówno we wcześniejszych etapach rozwoju klinicznego, jak i w bardziej praktycznych warunkach leczenia.135 W niektórych badaniach lek występuje jako inhalacja, a w innych jako leczenie dożylne lub część większego schematu antybiotykowego.16

Zakażenia płuc i drogi oddechowe

Jedno z badań fazy 3 oceniało amikacin Liposome Inhalation Suspension, czyli wziewną postać leku, u dorosłych z nowo rozpoznanym zakażeniem płuc wywołanym przez Mycobacterium avium complex (MAC), które należy do zakażeń prątkami niegruźliczymi.1 Badanie porównywało schemat z ALIS plus leczenie podstawowe z grupą kontrolną otrzymującą pusty liposom, czyli nośnik bez aktywnego leku, razem z leczeniem podstawowym.1

Głównym wynikiem była zmiana wyniku objawów oddechowych od początku badania do 13. miesiąca, co pokazuje, że badacze chcieli sprawdzić, czy leczenie pomaga pacjentom lepiej oddychać i mniej odczuwać objawy ze strony układu oddechowego.1 Badanie obejmowało 783 osoby i zostało zakończone.1

Inne badanie fazy 3 dotyczyło osób z Mycobacterium xenopi w płucach i sprawdzało, czy dodanie ARIKAYCE do standardowego leczenia poprawia 3-miesięczny odsetek konwersji plwociny, czyli sytuacji, w której badane próbki stają się ujemne na obecność bakterii.6 To badanie miało charakter prospektywny, kontrolowany i otwarty, czyli uczestnicy i badacze wiedzieli, jakie leczenie jest podawane.6

Jeszcze inne badanie fazy 2 dotyczyło choroby płuc wywołanej przez Mycobacterium abscessus i oceniało amikacin podawany wziewnie lub dożylnie jako element różnych schematów leczenia.7 Główny wynik obejmował ujemne posiewy z plwociny lub płynu z płukania oskrzelowo-pęcherzykowego oraz dobrą tolerancję leczenia.7

Ciężkie zakażenia bakteryjne i sepsa

W badaniu fazy 3 dotyczącym bakteriemii wywołanej przez Pseudomonas aeruginosa sprawdzano, czy 7 dni antybiotykoterapii jest lepsze niż 14 dni leczenia.2 Wśród dostępnych interwencji znajdował się także amikacin w postaci dożylnej, opisany jako Amicacina Braun lub AMIKACINE B. BRAUN.2 Główny wynik obejmował liczbę dni leczenia oraz kategorię DOOR, czyli Desirability of Outcome Ranking, co oznacza uporządkowaną ocenę, jak korzystny był wynik dla pacjenta.2

W badaniu fazy 3 dotyczącym sepsy porównywano różne sposoby podawania antybiotyku beta-laktamowego u pacjentów z sepsą szpitalną leczonych na oddziale intensywnej terapii.4 Wśród interwencji znalazł się amikacin w dawce 30 mg/kg, podawany w zastrzyku, a głównym wynikiem była śmiertelność po 30 dniach między dwiema grupami leczenia.4

Badanie fazy 3 u osób z Staphylococcus aureus bacteremia porównywało 7 dni i 14 dni antybiotykoterapii u pacjentów z niepowikłaną bakteriemią.5 Wśród możliwych leków badanych w tym projekcie był także amikacin pod nazwą amikacin "Macure", podawany dożylnie.5 Główny punkt końcowy obejmował przeżycie bez niepowodzenia klinicznego lub mikrobiologicznego oraz bez nawrotu w ciągu 90 dni.5

Badania u dzieci i osób w ciężkim stanie

Jedno z badań fazy 2 obejmowało dzieci w wieku od 9 miesięcy do poniżej 18 lat z ciężkimi zakażeniami bakteriami Gram-ujemnymi, takimi jak zakażenia jamy brzusznej, układu moczowego, krwi oraz zapalenie płuc związane z pobytem w szpitalu lub respiratorem.3 W tym badaniu amikacin był jedną z opcji najlepszego dostępnego leczenia i oceniano między innymi parametry farmakokinetyczne, czyli to, jak organizm wchłania, rozprowadza i usuwa lek, a także bezpieczeństwo i tolerancję.3

W badaniu fazy 3 u pacjentów w stanie krytycznym z ventilator-associated tracheobronchitis sprawdzano, czy 5-dniowe leczenie wziewnym amikacin zmniejsza ryzyko przejścia choroby w wentylatorowe zapalenie płuc do 28. dnia.8 Głównym wynikiem była częstość takiej progresji, a grupa kontrolna otrzymywała placebo.8

W badaniu fazy 3 u dzieci onkohematologicznych z gorączką i neutropenią oceniano bezpieczeństwo wcześniejszego zakończenia antybiotyków, a amikacin był jedną z możliwych terapii w protokole.9 Badanie dotyczyło pacjentów bez potwierdzonego inwazyjnego zakażenia bakteryjnego, którzy byli klinicznie stabilni i mieli niskie markery zapalne.9

Jakie wyniki są mierzone

W badaniach z amikacin najczęściej mierzy się wyniki związane z objawami, mikrobiologią, przeżyciem i bezpieczeństwem.1257 Dla pacjenta oznacza to, że badacze chcą wiedzieć nie tylko, czy lek działa, ale też czy pomaga w codziennym funkcjonowaniu i czy jest dobrze tolerowany.17

• Objawy oddechowe – w badaniu MAC oceniano zmianę wyniku objawów od początku do 13. miesiąca, aby sprawdzić wpływ leczenia na codzienne samopoczucie pacjenta.1
• Konwersja plwociny – w badaniu M. xenopi sprawdzano, czy po 3 miesiącach próbki plwociny stają się ujemne, co sugeruje zmniejszenie obecności bakterii.6
• Śmiertelność – w badaniu sepsy mierzono liczbę zgonów po 30 dniach, aby porównać dwa sposoby leczenia.4
• Niepowodzenie leczenia i nawrót – w badaniu bakteriemii S. aureus oceniano, czy pacjent przeżywa bez nawrotu lub niepowodzenia leczenia przez 90 dni.5
• Bezpieczeństwo i tolerancja – w kilku badaniach analizowano działania niepożądane, ich nasilenie oraz to, czy prowadziły do przerwania leczenia.37

Kto był włączany do badań

Do badań z amikacin włączano różne grupy pacjentów, ale zawsze z jasno określonym problemem zdrowotnym.138 W danych pojawiają się dorośli z nowo rozpoznanym zakażeniem płuc, pacjenci z prątkowymi zakażeniami płuc, osoby w stanie krytycznym na oddziale intensywnej terapii oraz dzieci z ciężkimi zakażeniami bakteryjnymi.1368

W badaniu pediatrycznym ważny był też wiek uczestników, ponieważ obejmował dzieci od 9 miesięcy do poniżej 18 lat.3 W badaniu e-STOP 2 analizowano dzieci z nowotworami i gorączkową neutropenią, które dobrze się poprawiały i nie miały potwierdzonego inwazyjnego zakażenia bakteryjnego.9

Najważniejsze badania w skrócie

Poniższe badania pokazują, że amikacin jest testowany w bardzo różnych sytuacjach klinicznych, od przewlekłych zakażeń płuc po ciężkie stany ostre.148 Wspólnym celem jest sprawdzenie, czy leczenie poprawia wyniki pacjentów i czy można je stosować bezpiecznie w określonych grupach.37