W skrócie
Relebaktam jest nowym antybiotykiem badanym w próbach klinicznych w leczeniu różnych zakażeń bakteryjnych. Jest często łączony z imipenemem i cilastatyną w celu stworzenia silnego antybiotyku o szerokim spektrum działania. Ten artykuł podsumowuje kluczowe wnioski z ostatnich badań klinicznych analizujących bezpieczeństwo, skuteczność i farmakokinetykę kombinacji antybiotyków zawierających relebaktam w różnych populacjach pacjentów i rodzajach zakażeń.
W pigułce
- Połączenie leków
- Relebaktam + Imipenem + Cilastatyna
- Główne wskazania
- Powikłane zakażenia wewnątrzbrzuszne, powikłane zakażenia układu moczowego, szpitalne zapalenie płuc
- Populacje docelowe
- Dorośli, młodzież, pacjenci z mukowiscydozą, pacjenci w stanie krytycznym poddawani ECMO
- Podawanie
- Wlew dożylny, zazwyczaj co 6 godzin przez 5-14 dni
- Kluczowe mierzone parametry
- Wskaźniki wyleczenia klinicznego, odpowiedź mikrobiologiczna, farmakokinetyka, bezpieczeństwo/zdarzenia niepożądane
- Badane populacje szczególne
- Pacjenci ze zwiększonym klirensem nerkowym, otyli pacjenci na OIT, pacjenci z mukowiscydozą
- Potencjalne zalety
- Skuteczny przeciwko niektórym bakteriom opornym na karbapenemy, może być skuteczny w trudnych do leczenia zakażeniach
Czym jest Relebaktam?
Relebaktam to nowy lek należący do grupy inhibitorów beta-laktamaz. Nie stosuje się go samodzielnie, lecz w połączeniu z dwoma innymi antybiotykami - imipenemem i cilastatyną, tworząc silny antybiotyk złożony znany jako imipenem/cilastatyna/relebaktam. Ta kombinacja jest sprzedawana pod nazwą handlową Recarbrio.
Relebaktam został opracowany, aby zwiększyć skuteczność imipenemu, który jest antybiotykiem o szerokim spektrum działania. Hamując określone enzymy (beta-laktamazy) wytwarzane przez bakterie, relebaktam pomaga zapobiegać rozwojowi oporności bakterii na imipenem. Dzięki temu kombinacja jest skuteczniejsza w zwalczaniu szerszego zakresu infekcji bakteryjnych, w tym niektórych opornych na inne antybiotyki.
Jak działa Relebaktam
Relebaktam działa poprzez blokowanie enzymów zwanych beta-laktamazami, które wytwarzają niektóre bakterie. Enzymy te mogą rozkładać określone antybiotyki, czyniąc je nieskutecznymi. Hamując te enzymy, relebaktam umożliwia imipenemowi skuteczniejsze działanie przeciwko bakteriom, które w przeciwnym razie byłyby na niego odporne.
Kombinacja imipenem/cilastatyna/relebaktam jest szczególnie skuteczna przeciwko grupie bakterii znanych jako bakterie Gram-ujemne. Obejmują one trudne do leczenia organizmy, takie jak Pseudomonas aeruginosa i oporne na karbapenemy Enterobacteriaceae (CRE), które stają się coraz bardziej odporne na wiele dostępnych antybiotyków.
Schorzenia leczone Relebaktamem
Imipenem/cilastatyna/relebaktam jest zatwierdzony do leczenia kilku rodzajów poważnych infekcji bakteryjnych, w tym:
- Szpitalne zapalenie płuc (HABP): Jest to infekcja płuc, która rozwija się podczas pobytu w szpitalu, zwykle po zastosowaniu respiratora.
- Zapalenie płuc związane z wentylacją mechaniczną (VABP): Jest to rodzaj zapalenia płuc, które występuje u osób poddawanych wentylacji mechanicznej.
- Powikłane infekcje wewnątrzbrzuszne (cIAI): Są to poważne infekcje, które rozprzestrzeniają się poza pierwotny narząd wewnętrzny do przestrzeni otrzewnowej i są związane z tworzeniem się ropni lub zapaleniem otrzewnej.
- Powikłane infekcje dróg moczowych (cUTI): Są to infekcje dróg moczowych, którym towarzyszą dodatkowe komplikacje lub występują u pacjentów z funkcjonalnymi lub strukturalnymi nieprawidłowościami układu moczowego.
Warto zaznaczyć, że ta kombinacja antybiotyków jest zazwyczaj stosowana w przypadku poważnych infekcji wywołanych przez bakterie odporne na inne antybiotyki. Nie stosuje się jej w przypadku powszechnych infekcji lub tych wywołanych przez wirusy.
Jak podawany jest Relebaktam
Imipenem/cilastatyna/relebaktam podawany jest w formie infuzji dożylnej (IV), co oznacza, że jest wprowadzany bezpośrednio do żyły. Zazwyczaj podaje się go co 6 godzin, a każda dawka jest zwykle podawana przez 30 minut.
Dokładna dawka zależy od kilku czynników, w tym rodzaju i nasilenia infekcji, funkcji nerek pacjenta oraz jego masy ciała. Dla większości dorosłych z prawidłową funkcją nerek typowa dawka wynosi 1,25 grama (co obejmuje 500 mg imipenemu, 500 mg cilastatyny i 250 mg relebaktamu) co 6 godzin.
Czas trwania leczenia może się różnić w zależności od rodzaju i nasilenia infekcji, ale zazwyczaj trwa co najmniej 4 dni i do 14 dni.
Badania kliniczne i skuteczność
Przeprowadzono kilka badań klinicznych w celu oceny skuteczności i bezpieczeństwa stosowania kombinacji imipenem/cilastatyna/relebaktam:
- W jednym badaniu porównano imipenem/cilastatynę/relebaktam z piperacyliną/tazobaktamem (inną kombinacją antybiotyków) u pacjentów ze szpitalnym zapaleniem płuc i zapaleniem płuc związanym z wentylacją mechaniczną. Wyniki wykazały, że imipenem/cilastatyna/relebaktam był co najmniej tak samo skuteczny jak piperacylina/tazobaktam w leczeniu tych poważnych infekcji.
- Inne badanie oceniało skuteczność imipenemu/cilastatyny/relebaktamu w leczeniu powikłanych infekcji wewnątrzbrzusznych i powikłanych infekcji dróg moczowych. Wyniki wykazały, że był on skuteczny w leczeniu tych infekcji, w tym tych wywołanych przez niektóre bakterie oporne na antybiotyki.
- Obecnie trwa badanie oceniające skuteczność imipenemu/cilastatyny/relebaktamu w leczeniu infekcji wywołanych przez oporne na karbapenemy Enterobacteriaceae (CRE), które są szczególnie trudne do leczenia bakterie.
Stosowanie w szczególnych grupach pacjentów
Trwają badania mające na celu zrozumienie, jak imipenem/cilastatyna/relebaktam może być stosowany w szczególnych grupach pacjentów:
- Pacjenci z mukowiscydozą: Prowadzone jest badanie mające na celu określenie odpowiedniego dawkowania i skuteczności imipenemu/cilastatyny/relebaktamu u pacjentów z mukowiscydozą, którzy często mają inne potrzeby antybiotykowe ze względu na charakter ich choroby.
- Pacjenci w stanie krytycznym poddawani ECMO: Inne badanie analizuje zachowanie leku u pacjentów w stanie krytycznym poddawanych pozaustrojowej oksygenacji membranowej (ECMO), czyli urządzeniu do wspomagania życia, które natlenia krew poza organizmem.
- Pacjenci otyli na oddziale intensywnej terapii: Naukowcy badają również, jak otyłość wpływa na sposób przetwarzania leku w organizmie u pacjentów w stanie krytycznym.
Bezpieczeństwo i działania niepożądane
Jak wszystkie leki, imipenem/cilastatyna/relebaktam może powodować działania niepożądane. Najczęstsze działania niepożądane zgłaszane w badaniach klinicznych obejmują:
- Nudności i wymioty
- Biegunka
- Ból głowy
- Podwyższony poziom enzymów wątrobowych (co może wskazywać na obciążenie wątroby)
Poważniejsze, ale rzadziej występujące działania niepożądane mogą obejmować reakcje alergiczne, drgawki i rodzaj biegunki wywołanej przez bakterię zwaną Clostridioides difficile.
Warto podkreślić, że lek ten jest zazwyczaj zarezerwowany do leczenia poważnych infekcji i powinien być stosowany pod ścisłym nadzorem medycznym. Twój lekarz będzie monitorował Cię pod kątem działań niepożądanych i w razie potrzeby dostosuje leczenie.