Nowotwór piersi z obecnością receptorów hormonalnych

Czym są receptory hormonalne i jak wpływają na raka piersi

Komórki w piersiach zawierają specjalne białka zwane receptorami hormonalnymi. Są to struktury, które otrzymują sygnały od hormonów krążących w organizmie i odpowiadają na nie, przekazując komórkom informacje o tym, co mają robić1.

Niektóre nowotwory piersi wykorzystują hormony obecne w organizmie do wzrostu. Ten typ raka piersi nazywany jest nowotworem piersi z obecnością receptorów hormonalnych lub nowotworem hormonozależnym1. Głównym hormonem, który pomaga niektórym nowotworom piersi rosnąć, jest estrogen. Progesteron to drugi hormon, który może wpływać na rozwój niektórych raków piersi1.

Hormony to substancje działające jako chemiczne przekaźniki w organizmie. Wpływają na działanie komórek i tkanek w różnych miejscach ciała, często docierając do swoich celów przez krwiobieg2. Estrogen i progesteron są produkowane przez jajniki u kobiet przed menopauzą oraz przez niektóre inne tkanki, w tym tkankę tłuszczową i skórę, zarówno u kobiet przed i po menopauzie, jak i u mężczyzn2.

Gdy hormony przyłączają się do receptorów hormonalnych w komórkach raka piersi, aktywują je. Aktywowane receptory powodują zmiany w ekspresji określonych genów, co może pobudzać wzrost komórek2.

Rodzaje nowotworów piersi z receptorami hormonalnymi

Istnieją dwa główne typy nowotworów piersi z receptorami hormonalnymi, w zależności od rodzaju hormonu, z którym związany jest receptor3:

• Nowotwór piersi z receptorami estrogenowymi (ER-dodatni) – zawiera receptory dla hormonu estrogenowego. Gdy estrogen przyłącza się do tych receptorów, mówi komórkom rakowym, aby rosły i się mnoży4.
• Nowotwór piersi z receptorami progesteronowymi (PR-dodatni) – zawiera receptory dla hormonu progesteronu3.

Guzy piersi, które zawierają receptory estrogenowe i/lub progesteronowe, są czasami nazywane nowotworami z dodatnimi receptorami hormonalnymi (HR-dodatnie)2. Większość nowotworów ER-dodatnich jest również PR-dodatnich2.

Około 70-80% przypadków raka piersi jest napędzanych przez naturalne hormony organizmu, estrogen i progesteron, które mogą pobudzać wzrost nowotworu5. Około 70% wszystkich przypadków raka piersi, w tym u mężczyzn, w Stanach Zjednoczonych jest ER-dodatnich4.

Jak rozpoznaje się obecność receptorów hormonalnych

Aby ustalić, czy komórki raka piersi zawierają receptory hormonalne, lekarze badają próbki tkanki guza, które zostały usunięte podczas operacji2. Jeśli komórki guza zawierają receptory estrogenowe, rak nazywany jest receptorem estrogenowym dodatnim (ER-dodatni), wrażliwym na estrogen lub reagującym na estrogen. Podobnie, jeśli komórki guza zawierają receptory progesteronowe, rak nazywany jest receptorem progesteronowym dodatnim (PR-dodatni lub PgR-dodatni)2.

Gdy osoba zostaje zdiagnozowana z rakiem piersi, lekarz zleci badanie statusu receptorów hormonalnych3. Sprawdzenie poziomów receptorów estrogenowych pomaga lekarzom zaplanować leczenie4. Wiedza o kluczowych biomarkerach nowotworu, w tym o tym, czy rak piersi jest HR-dodatni, pomaga w podejmowaniu decyzji dotyczących leczenia5.

Objawy nowotworu piersi

Osoby z nowotworem piersi ER-dodatnim zazwyczaj mają typowe objawy raka piersi, w tym4:

• Zmiana rozmiaru, kształtu lub konturu piersi
• Guzek lub masa, które mogą być odczuwalne nawet jako małe jak ziarnko grochu
• Guzek lub zgrubienie w piersi lub w pobliżu piersi, lub w dole pachowym, które utrzymuje się przez cykl menstruacyjny
• Zmiana w wyglądzie lub dotyku skóry na piersi lub brodawce sutkowej – skóra może wyglądać na pomarszczoną, zmarszczoną, łuszczącą się lub zaognioną. Może wyglądać na czerwoną lub ciemniejszą niż inne części piersi
• Stwardniały obszar przypominający marmur pod skórą
• Wydzielina z brodawki sutkowej zawierająca krew lub przezroczysta

Metody leczenia

Gdy guz jest dodatni pod względem receptorów hormonalnych (HR-dodatni), reaguje na leczenie, które blokuje aktywność lub produkcję tych hormonów5. Lekarze często leczą nowotwór piersi ER-dodatni za pomocą operacji i terapii hormonalnej4.

Terapia hormonalna, zwana również terapią antyestrogenową, terapią endokrynną lub leczeniem hormonalnym, jest stosowana w leczeniu wszystkich stadiów raka piersi z dodatnimi receptorami hormonalnymi6. Jest stosowana na cztery sposoby6:

1. Aby zmniejszyć nowotwór przed operacją – jeśli rak piersi jest duży i dodatni pod względem receptorów hormonalnych, lekarz może zalecić terapię hormonalną przed operacją, aby zmniejszyć nowotwór. Leczenie podawane przed operacją nazywa się leczeniem neoadiuwantowym
2. Aby zmniejszyć ryzyko nawrotu – jeśli rozpoznano raka piersi we wczesnym stadium z dodatnimi receptorami hormonalnymi, plan leczenia będzie obejmował terapię hormonalną po operacji i ewentualnie innych leczeniach, aby zmniejszyć ryzyko powrotu nowotworu. Leczenie podawane po operacji nazywa się leczeniem adiuwantowym
3. Aby zatrzymać wzrost nowotworu w stadium zaawansowanym – jeśli rozpoznano raka piersi w zaawansowanym stadium z dodatnimi receptorami hormonalnymi, terapia hormonalna może być stosowana, aby pomóc zatrzymać wzrost nowotworu
4. W zapobieganiu nowotworowi u osób z wysokim ryzykiem

Terapia hormonalna działa poprzez blokowanie zdolności organizmu do wytwarzania hormonów lub zakłócanie działania hormonów. Pomaga to spowolnić wzrost komórek rakowych lub zmniejszyć ryzyko nawrotu3.

Styl życia i jakość życia po leczeniu

Osoby, które przeżyły raka piersi, mogą doświadczać długotrwałych skutków ubocznych leczenia oraz psychologicznego stresu związanego z diagnozą. Nauczenie się, jak łagodzić skutki uboczne leczenia i priorytetowe traktowanie dobrego samopoczucia, może poprawić jakość życia7.

Wiele kobiet unika przyjmowania terapii hormonalnej przez przepisany czas z powodu skutków ubocznych, które mogą obejmować8:

• Uderzenia gorąca
• Sztywność i ból kości,stawów lub mięśni
• Suchość pochwy
• Mgła mózgowa
• Rozrzedzenie kości u młodszych kobiet

Istnieją sposoby zarządzania skutkami ubocznymi terapii hormonalnej, które mogą pomóc pacjentom w kontynuowaniu tego wydłużającego życie leczenia8. Ważne jest, aby pamiętać, że skutki uboczne nie są takie same dla wszystkich – niektórzy ludzie rzadko ich doświadczają, podczas gdy inni twierdzą, że skutki uboczne zakłócają jakość życia8.

Światowy Fundusz Badań nad Rakiem (WCRF) zaleca, aby osoby, które miały raka piersi, przestrzegały zaleceń dotyczących zmniejszenia ryzyka nawrotu nowotworu. Obejmuje to9:

• Spożywanie zdrowej diety bogatej w błonnik i o niskiej zawartości tłuszczów nasyconych
• Bycie aktywnym fizycznie
• Utrzymywanie zdrowej wagi
• Ograniczenie spożycia alkoholu

Badania pokazują, że istnieją pewne dowody na to, że błonnik może zmniejszać ryzyko nawrotu raka piersi9. Dokonywanie pozytywnych zmian w stylu życia może być również psychologicznie korzystne dla pacjentów, wzmacniając ich poczucie kontroli, ponieważ uczucie utraty kontroli jest jednym z największych wyzwań związanych z diagnozą raka10.

Rokowanie i perspektywy

Nowotwór piersi jest często rakiem o bardzo dobrym rokowaniu7. Jeśli rak piersi zostanie wykryty wcześnie, dostępnych jest więcej opcji leczenia i istnieje większa szansa na przeżycie7. Pięcioletni wskaźnik przeżycia dla zlokalizowanego, wczesnego stadium raka piersi wynosi obecnie 99%8.

Dzięki postępom we wczesnym wykrywaniu i leczeniu, wskaźniki przeżycia są wysokie. Około 1 na 8 kobiet w USA zostanie zdiagnozowanych z rakiem piersi w ciągu swojego życia, ale dzięki postępom we wczesnym wykrywaniu i leczeniu, wskaźniki przeżycia są wysokie7.

Gdy guz jest HR-dodatni, może być skutecznie leczony za pomocą terapii, które blokują hormony pobudzające wzrost nowotworu. Ten typ nowotworu jest wrażliwy na leczenie hormonalne, co czyni go jednym z bardziej możliwych do leczenia podtypów raka piersi5.