Badanie sotorasibu, panitumumabu i kombinacji leków FOLFIRI u pacjentów z przerzutowym rakiem jelita grubego z mutacją KRAS p.G12C bez wcześniejszego leczenia.
Nowotwór jelita grubego przerzutowy to zaawansowana postać choroby, w której komórki nowotworowe rozeszły się z okrężnicy lub odbytnicy do innych części ciała, najczęściej do wątroby i płuc. Choć diagnoza może być przytłaczająca, istnieją różne metody leczenia, które mogą kontrolować chorobę i poprawiać jakość życia pacjentów.
Czym jest nowotwór jelita grubego przerzutowy?
Nowotwór jelita grubego przerzutowy, zwany także przerzutowym rakiem okrężnicy i odbytnicy lub rakiem jelita grubego w stadium 4, to postać choroby, w której komórki nowotworowe rozeszły się z pierwotnego miejsca w okrężnicy lub odbytnicy do innych części organizmu. Ten proces rozprzestrzeniania się nazywa przerzutowaniem. Nowotwór jest również określany jako zaawansowany rak jelita grubego.
Kiedy nowotwór okrężnicy lub odbytnicy daje przerzuty, najczęściej rozprzestrzenia się do wątroby. Niekiedy komórki nowotworowe docierają do płuc, kości lub innych narządów w organizmie. Najczęstsze miejsca przerzutów to wątroba, płuca, mózg, odległe węzły chłonne oraz otrzewna (błona wyściełająca jamę brzuszną).
Według danych medycznych, około 23% osób, u których zdiagnozowano raka jelita grubego, dowiaduje się o chorobie dopiero wtedy, gdy już doszło do przerzutów. Nowotwór może również nawrócić po leczeniu – czasami miesiące lub lata po zakończeniu terapii pierwotnego raka. To zjawisko nazywa się nowotworem nawrotowym.
Jak i kiedy dochodzi do rozprzestrzeniania nowotworu?
Lekarze nie znają dokładnej przyczyny powstawania przerzutowego lub nawrotowego nowotworu jelita grubego. Czasami komórki nowotworowe są zbyt małe, aby można je było wykryć za pomocą dostępnych badań. Te komórki mogą nadal rosnąć i pojawić się później jako nowotwór przerzutowy, nawet po latach od zakończenia leczenia.
Badania naukowe przyniosły zaskakujące odkrycia dotyczące momentu, w którym dochodzi do rozprzestrzeniania się nowotworu. Naukowcy z Uniwersytetu Stanforda, wykorzystując analizę genomiczną zarówno pierwotnych guzów jelita grubego, jak i przerzutów u tych samych pacjentów, doszli do wniosku, że nowotwór jelita grubego może się rozprzestrzeniać bardzo wcześnie po powstaniu pierwotnego guza – być może nawet na lata przed zdiagnozowaniem choroby.
Wcześniej większość badaczy zakładała, że rozprzestrzenianie, czyli przerzutowanie guzów, występuje zazwyczaj w późniejszych etapach choroby. Uważano, że w miarę wzrostu guzów i gromadzenia się coraz większej liczby zmian genetycznych, niektóre komórki nabywają zdolność do przemieszczania się z pierwotnego guza do krwiobiegu lub układu limfatycznego, migracji do odległych miejsc w organizmie i tworzenia tam nowych guzów.
Rak to nieprawidłowy wzrost komórek w organizmie. Jeśli nowotwór nadal rośnie, z czasem rozprzestrzenia się dalej. Nowotwór jelita grubego często rozprzestrzenia się najpierw do pobliskich węzłów chłonnych. Jeśli pierwotny nowotwór został usunięty przed rozprzestrzenieniem się, szanse na nawrót choroby są mniejsze.
Objawy nowotworu przerzutowego
Najczęstsze objawy przerzutowego lub nawrotowego nowotworu jelita grubego obejmują:
Zmianę nawyków wypróżniania, taką jak wąski stolec lub częste biegunki lub zaparcia
Krew w stolcu lub stolec wyglądający jak czarna smoła
Utratę apetytu
Ból brzucha, szczególnie bóle gazowe, skurcze lub uczucie pełności
Niewyjaśnioną utratę masy ciała
Stałe zmęczenie (znużenie)
Kaszel lub duszność
Ból głowy lub splątanie
Niektóre osoby przez pewien czas nie mają żadnych objawów. Jeśli nowotwór się rozprzestrzenił, mogą wystąpić inne objawy.
Dodatkowe objawy nowotworu przerzutowego mogą obejmować duszność lub zmęczenie, które mogą być spowodowane przez sam nowotwór, jego leczenie lub inne schorzenia płuc. Może wystąpić niedrożność jelit, która powoduje silne skurcze, ból brzucha i wymioty. Zablokowanie nerek może powodować problemy z oddawaniem moczu oraz zmęczenie i nudności. Biegunka lub zaparcia mogą utrzymywać się przez wiele tygodni lub miesięcy. Krew w stolcu jest najczęstszym objawem przerzutowego nowotworu jelita grubego.
Jeśli nowotwór rozprzestrzenia się do płuc, może powodować duszność lub kaszel. W mózgu może wywoływać bóle głowy, drgawki, zawroty głowy lub splątanie. Jeśli przeniesie się do wątroby, może powodować żółtaczkę lub obrzęk brzucha.
Jak rozpoznaje się nowotwór przerzutowy?
Nowotwór okrężnicy lub odbytnicy, który się rozprzestrzenił lub nawrócił, diagnozuje się za pomocą badania fizykalnego i kilku testów, w tym badania krwi, scyntygrafii kości, ultrasonografii oraz tomografii komputerowej (CT), pozytonowej tomografii emisyjnej (PET) lub rezonansu magnetycznego (MRI).
Rozpoznanie jest zazwyczaj potwierdzane za pomocą biopsji, czyli procedury polegającej na pobraniu niewielkiej próbki tkanki do badania pod mikroskopem. Te badania diagnostyczne pozwalają lekarzom określić dokładne położenie przerzutów i zaplanować odpowiednie leczenie.
Możliwości leczenia
Leczenie przerzutowego lub nawrotowego nowotworu jelita grubego zależy od wielu czynników. Należą do nich lokalizacja nowotworu, ogólny stan zdrowia pacjenta oraz to, co jest dla niego ważne. Nowe metody leczenia zmieniają perspektywy dla wielu osób z przerzutowym nowotworem jelita grubego, nawet dla tych, którym powiedziano, że ich stan jest nieuleczalny.
W niektórych przypadkach zabieg chirurgiczny może być opcją. W przeciwnym razie głównymi metodami leczenia są chemioterapia (leczenie lekami przeciwnowotworowymi), terapia celowana (leki atakujące specyficzne cechy komórek nowotworowych) oraz immunoterapia (leczenie wykorzystujące układ odpornościowy organizmu do walki z nowotworem).
Opcją może być również uczestnictwo w badaniu klinicznym. Badania kliniczne to naukowe badania, w których testuje się nowe metody leczenia, zanim staną się one powszechnie dostępne.
Leczenie przerzutowego nowotworu jelita grubego może kontrolować chorobę, łagodzić objawy i zapewniać dobrą jakość życia. U niewielkiej liczby osób z przerzutowym nowotworem jelita grubego leczenie może kontrolować nowotwór przez długi czas. U małej części tych osób możliwe jest nawet wyleczenie. Jest to zazwyczaj możliwe tylko wtedy, gdy nowotwór rozprzestrzenił się do jednej innej części ciała, a chirurg może całkowicie usunąć zarówno przerzut, jak i nowotwór w jelicie.
Niektóre zaawansowane ośrodki medyczne oferują specjalistyczne metody leczenia, które nie są dostępne w większości szpitali. Obejmują one zaawansowane techniki radioterapii, terapię celowaną, ablację do niszczenia guzów oraz hipertermiczną wewnątrzotrzewnową chemioperfuzję (HIPEC), która wykorzystuje podgrzaną chemioterapię do zabijania komórek nowotworowych.
Radzenie sobie z chorobą
Dowiedzenie się, że nowotwór nie może być wyleczony, jest przygnębiające i może być szokiem. Powszechne jest odczuwanie niepewności i lęku. To normalne, że przez jakiś czas nie można myśleć o niczym innym.
Pacjentom, ich rodzinom i przyjaciołom dostępne są liczne źródła informacji i wsparcia. Niektórzy ludzie uważają, że pomocne jest dowiedzenie się więcej o swoim nowotworze i możliwych metodach leczenia. Wiele osób stwierdza, że posiadanie większej wiedzy o swojej sytuacji ułatwia radzenie sobie.
Warto porozmawiać z lekarzem lub specjalistyczną pielęgniarką, aby zrozumieć:
Co oznacza diagnoza
Co prawdopodobnie się wydarzy
Jakie leczenie jest dostępne
Jak leczenie może pomóc
Jakie są skutki uboczne leczenia
Niektóre osoby mogą czuć się zakłopotane z powodu nowotworu jelita grubego lub odbytnicy w stadium przerzutowym. Nasze jelita i chodzenie do toalety są bardzo prywatną sprawą dla wielu ludzi. Jednak zespół leczący jest przyzwyczajony do rozmów na te tematy.
Ważne jest również, aby pacjenci omawiali swoje preferencje i potrzeby z lekarzem przed podjęciem decyzji o leczeniu. Niektórzy pacjenci mogą preferować leki doustne zamiast wizyt w ośrodku infuzyjnym ze względu na podróże, pracę lub obowiązki rodzinne. Te dyskusje są bardzo ważne dla podejmowania najlepszych decyzji terapeutycznych.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Austria
