Choroby rzadkie
Badane cząsteczki
Lokalizacje
Badania z rekrutacją w toku są na początku listy
120 badań klinicznych w tym schorzeniu
Badanie wpływu MH002 na nasilenie objawów u dorosłych pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego
CzechyOcena skuteczności i bezpieczeństwa LY4268989 adipic acid u dorosłych z umiarkowaną do ciężkiej postacią aktywnego wrzodziejącego zapalenia jelita grubego
ChorwacjaDługoterminowe bezpieczeństwo i skuteczność przeciwciał SPY001-001, SPY002 i SPY003 u pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego
AustriaBadanie leku XmAb942 u dorosłych pacjentów z umiarkowanym do ciężkiego wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego
BułgariaW skrócie
Zapalenie jelita grubego wrzodziejące to przewlekła choroba, która powoduje stany zapalne i owrzodzenia w wewnętrznej wyściółce jelita grubego. Większość osób doświadcza okresów zaostrzeń objawów, po których następują długie okresy remisji bez objawów.
Zapalenie jelita grubego wrzodziejące to przewlekła choroba, w której nieprawidłowe reakcje układu odpornościowego powodują stan zapalny i wrzody na wewnętrznej wyściółce jelita grubego. Jest to najbardziej powszechna forma choroby zapalnej jelit (ang. inflammatory bowel disease, IBD) na świecie.
Choroba może rozpocząć się stopniowo i z czasem nasilać się, ale może też wystąpić nagle. Objawy mogą mieć różne nasilenie – od łagodnych do ciężkich. Pomiędzy okresami zaostrzeń, gdy występują objawy, większość osób doświadcza okresów remisji, kiedy objawy znikają. Okresy remisji mogą trwać tygodnie lub nawet lata.
Zapalenie jelita grubego wrzodziejące jest chorobą na całe życie, która może znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie osób chorych. W Stanach Zjednoczonych choroba ta powoduje około ćwierć miliona wizyt u lekarzy rocznie.
Główne objawy zapalenia jelita grubego wrzodziejącego to nawracająca biegunka, która może zawierać krew, śluz lub ropę, bóle brzucha oraz częsta potrzeba wypróżniania się. Wiele objawów jest wspólnych dla różnych typów chorób zapalnych jelit, ale niektóre występują szczególnie przy zapaleniu jelita grubego wrzodziejącym.
Charakterystyczne objawy obejmują stolec z krwią lub śluzem, spowodowany przez wrzody, skurcze brzucha podczas wypróżniania się oraz pilną potrzebę wypróżnienia. Osoby chore mogą również odczuwać skrajne zmęczenie, utratę apetytu i utratę wagi.
Nasilenie objawów zmienia się w zależności od tego, jak duża część odbytnicy i okrężnicy jest zajęta stanem zapalnym oraz jak poważny jest ten stan zapalny. Około połowa osób z zapaleniem jelita grubego wrzodziejącym ma łagodne objawy.
Podczas zaostrzenia niektóre osoby doświadczają również objawów poza układem pokarmowym. Mogą to być bolesne i opuchnięte stawy, owrzodzenia w jamie ustnej, opuchlizna tłuszczu pod skórą powodująca guzki i plamy, podrażnione i czerwone oczy oraz problemy z kośćmi, takie jak osteoporoza (osłabienie kości).
Rzadka forma choroby, zwana piorunującym zapaleniem jelita grubego wrzodziejącym, powoduje skrajnie ciężkie objawy i wymaga pilnego leczenia medycznego.
Zapalenie jelita grubego wrzodziejące jest uważane za chorobę autoimmunologiczną. Oznacza to, że układ odpornościowy, który normalnie chroni organizm przed zakażeniami, działa nieprawidłowo i atakuje zdrowe tkanki.
Najbardziej popularna teoria mówi, że układ odpornościowy błędnie traktuje nieszkodliwe bakterie w okrężnicy jako zagrożenie i atakuje tkanki okrężnicy, powodując jej zapalenie. Dokładna przyczyna takiego zachowania układu odpornościowego pozostaje niejasna.
Wielu ekspertów uważa, że jest to kombinacja czynników genetycznych i środowiskowych. Choroba może wystąpić w każdym wieku, ale najczęściej zaczyna się między 15. a 30. rokiem życia. Zapalenie jelita grubego wrzodziejące ma tendencję do występowania w rodzinach.
U wielu osób nie można zidentyfikować konkretnego czynnika wywołującego zaostrzenia, chociaż czasami przyczyną może być zakażenie jelit. Stres również jest uważany za potencjalny czynnik wpływający na występowanie zaostrzeń.
Lekarze klasyfikują zapalenie jelita grubego wrzodziejące w zależności od tego, gdzie w okrężnicy występuje stan zapalny. Stan zapalny zazwyczaj zaczyna się w odbytnicy, która znajduje się blisko odbytu, i może rozprzestrzeniać się, zajmując całą okrężnicę lub jej część.
Zapalenie odbytnicy wrzodziejące – stan zapalny dotyczy odbytnicy. Około 30% dorosłych w momencie diagnozy ma zajętą tylko odbytnicę.
Zapalenie odbytniczo-esiczne – stan zapalny dotyczy odbytnicy i esicy (dolnej, esowatej części okrężnicy).
Lewostronne zapalenie jelita grubego – stan zapalny dotyczy lewej strony okrężnicy.
Pancolitis – stan zapalny dotyczy całej okrężnicy. Około 30% dorosłych w momencie diagnozy ma zajętą całą okrężnicę.
Zapalenie jelita grubego wrzodziejące może być łagodne, umiarkowane lub ciężkie, w zależności od objawów. Stan zapalny powoduje osłabienie ścian okrężnicy, co prowadzi do ścierania się dotkniętych obszarów i tworzenia otwartych ran zwanych wrzodami.
Charakterystyczne dla tej choroby jest to, że stan zapalny ogranicza się do błony śluzowej i podśluzowej okrężnicy. Zapalenie jelita grubego wrzodziejące dotyka tylko wewnętrznej wyściółki okrężnicy i nie sięga innych warstw ściany jelita. Powoduje opuchliznę i wrzody na całej swojej drodze, nie pozostawiając zdrowej tkanki.
Zapalenie jelita grubego wrzodziejące może zwiększać ryzyko rozwoju innych schorzeń. Powikłania mogą być poważne, ale większość osób z tą chorobą może kontrolować swoje objawy i prowadzić aktywne życie.
Nieleczone i niekontrolowane zapalenie jelita grubego wrzodziejące może prowadzić do poważnych powikłań, takich jak perforacja okrężnicy (przedziurawienie ściany jelita). U dzieci choroba może powodować nieprawidłowy rozwój i zaburzenia wzrostu.
Lekarze stosują różne metody diagnostyczne w celu rozpoznania zapalenia jelita grubego wrzodziejącego. Badania krwi, badania stolca, kolonoskopia lub sigmoidoskopia oraz badania obrazowe pomagają w postawieniu diagnozy.
Jeśli masz objawy zapalenia jelita grubego wrzodziejącego i nie zostałeś jeszcze zdiagnozowany, powinieneś jak najszybciej zgłosić się do lekarza. Lekarz może zlecić badania krwi lub próbek stolca, aby pomóc określić, co może powodować twoje objawy. W razie potrzeby może skierować cię do szpitala na dalsze badania.
Jeśli zostałeś już zdiagnozowany z zapaleniem jelita grubego wrzodziejącym i uważasz, że możesz mieć ciężkie zaostrzenie, skontaktuj się z lekarzem lub zespołem opiekującym się tobą, aby uzyskać poradę. Możesz potrzebować pilnego przyjęcia do szpitala w celu natychmiastowej opieki.
Leczenie zapalenia jelita grubego wrzodziejącego zależy od tego, jak ciężka jest choroba i jak często występują zaostrzenia objawów. Głównymi celami leczenia są zmniejszenie objawów, czyli wywołanie remisji (okresu bez objawów), oraz utrzymanie remisji.
Leczenie zwykle obejmuje przyjmowanie różnych leków, chociaż czasami możliwa jest też opcja chirurgiczna. Opieka jest zwykle świadczona przez zespół specjalistów, w tym lekarzy gastroenterologów lub chirurgów, lekarzy rodzinnych i specjalistycznych pielęgniarek.
Aminosalicylany, znane również jako 5-ASA, to leki, które pomagają zmniejszyć stan zapalny. Pozwala to uszkodzonym tkankom się goić. Są zwykle pierwszą opcją leczenia łagodnego lub umiarkowanego zapalenia jelita grubego wrzodziejącego.
Leki 5-ASA mogą być stosowane jako leczenie krótkoterminowe podczas zaostrzeń. Mogą być również przyjmowane długoterminowo, zwykle przez resztę życia, w celu utrzymania remisji. Można je przyjmować doustnie w postaci tabletek lub kapsułek, jako czopki wprowadzane do odbytnicy, gdzie rozpuszczają się, lub przez lewatywę, gdzie płyn jest pompowany do jelita grubego.
Te leki rzadko powodują skutki uboczne, ale u niektórych osób mogą wystąpić bóle głowy, nudności, ból brzucha, wysypka lub biegunka.
Kortykosteroidy, takie jak prednizon, to alternatywny typ leków stosowanych w celu zmniejszenia stanu zapalnego. Mogą być stosowane razem z 5-ASA lub zamiast nich do leczenia zaostrzenia, jeśli same 5-ASA nie są skuteczne.
Podobnie jak 5-ASA, steroidy mogą być podawane doustnie, przez czopek lub lewatywę. Jednak w przeciwieństwie do 5-ASA, kortykosteroidy nie są stosowane jako leczenie długoterminowe do utrzymania remisji, ponieważ mogą powodować potencjalnie poważne skutki uboczne, takie jak osłabienie kości lub zaćma, przy długotrwałym stosowaniu.
Skutki uboczne krótkoterminowego stosowania sterydów mogą obejmować trądzik, przyrost wagi, zwiększony apetyt, zmiany nastroju takie jak większa drażliwość oraz trudności ze snem.
Leki immunosupresyjne, takie jak takrolimus i azatiopryna, to leki, które zmniejszają aktywność układu odpornościowego. Są zwykle podawane w postaci tabletek do leczenia łagodnych lub umiarkowanych zaostrzeń.
Nowsze zaawansowane terapie są obecnie często stosowane u pacjentów z ciężkim zapaleniem jelita grubego wrzodziejącym lub u tych, którzy nie reagują na tradycyjne leczenie. Istnieje kilka rodzajów zaawansowanych terapii dostępnych dla pacjentów.
W ciężkich przypadkach może być konieczne chirurgiczne usunięcie okrężnicy. Chirurgia może być opcją, gdy inne metody leczenia nie przynoszą poprawy.
Istnieją pewne działania, które możesz podjąć, aby pomóc utrzymać objawy zapalenia jelita grubego wrzodziejącego pod kontrolą i zmniejszyć ryzyko powikłań.
Większości osób z zapaleniem jelita grubego wrzodziejącym zaleca się przestrzeganie zdrowej, zbilansowanej diety i picie dużej ilości płynów. Ma to na celu uniknięcie odwodnienia i zapewnienie wszystkich niezbędnych składników odżywczych.
Nie uważa się, aby konkretna dieta odgrywała rolę w wywoływaniu zapalenia jelita grubego wrzodziejącego. Jednak niektórym osobom z chorobą zapalną jelit może być zalecane wprowadzenie tymczasowych zmian w diecie po operacji lub w celu kontrolowania objawów podczas zaostrzenia. Na przykład: jedzenie mniejszych posiłków częściej zamiast trzech głównych posiłków, stosowanie diety niskowłóknowej lub przyjmowanie suplementów żywieniowych.
Ważne jest, aby porozmawiać z zespołem opiekującym się tobą przed wprowadzeniem jakichkolwiek zmian w diecie. Prowadzenie dzienniczka żywieniowego, w którym dokumentujesz to, co jesz, może być również pomocne. Możesz zauważyć, że tolerujesz niektóre pokarmy, podczas gdy inne pogarszają twoje objawy.
Nie powinieneś eliminować całych grup pokarmów (takich jak produkty mleczne) ze swojej diety bez konsultacji z zespołem opiekującym się tobą, ponieważ możesz nie otrzymywać wystarczającej ilości niektórych witamin i minerałów.
Chociaż stres nie powoduje zapalenia jelita grubego wrzodziejącego, skuteczne zarządzanie poziomem stresu może zmniejszyć częstotliwość występowania objawów. Następujące porady mogą pomóc: ćwiczenia fizyczne – wykazano, że zmniejszają stres i poprawiają nastrój, techniki relaksacyjne – ćwiczenia oddechowe, medytacja i joga to dobre sposoby na nauczenie się relaksacji, komunikacja – życie z zapaleniem jelita grubego wrzodziejącym może być frustrujące i izolujące; rozmowa z innymi osobami z tą chorobą może pomóc.
Życie z przewlekłą chorobą, która jest tak nieprzewidywalna i potencjalnie wyniszczająca jak zapalenie jelita grubego wrzodziejące, może mieć znaczący wpływ emocjonalny. W niektórych przypadkach lęk i stres spowodowane zapaleniem jelita grubego wrzodziejącym mogą prowadzić do depresji.
Jeśli myślisz, że możesz mieć depresję, skontaktuj się ze swoim lekarzem po poradę. Pomocne może być również rozmawianie z innymi osobami dotkniętymi zapaleniem jelita grubego wrzodziejącym, osobiście lub przez Internet.
Istnieją proste zmiany, które możesz wprowadzić do swojej codziennej rutyny w pracy, które mogą pomóc i zrobić różnicę. Na przykład przynoszenie odpowiedniego rodzaju jedzenia na lunch lub zarządzanie stresem za pomocą ćwiczeń oddechowych i medytacji.
Jeśli czujesz, że zapalenie jelita grubego wrzodziejące wpływa na twoje życie w pracy, porozmawiaj ze swoim lekarzem, aby omówić dostępne opcje. Aktywność fizyczna ma wiele dobrze znanych korzyści, ale czasami ćwiczenia mogą być trudne, zwłaszcza jeśli doświadczasz objawów. W takim przypadku najlepiej może być ograniczenie ćwiczeń lub rozważenie aktywności o niskim wpływie, takich jak chodzenie.
Zapalenie jelita grubego wrzodziejące może być trudne, ale ważne jest, aby robić rzeczy, które sprawiają ci przyjemność. Może to być kolacja z bliskimi, świetny koncert lub wycieczka do kina. Wszystkie te rzeczy są możliwe przy odrobinie planowania.
Osoby wokół ciebie również mają znaczenie. Pamiętaj o tych wskazówkach: polegaj na przyjaciołach, aby uzyskać wsparcie, bądź szczery ze swoimi przyjaciółmi i rodziną, naucz się rozmawiać o zapaleniu jelita grubego wrzodziejącym, aby czuć się zrozumianym i pomóc innym znaleźć lepsze sposoby wspierania cię.
Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Opowiedz nam o swoim schorzeniu – przeszukamy wszystkie badania w Europie i skontaktujemy Cię z właściwym ośrodkiem.
