Badanie nad leczeniem przerzutów czerniaka naczyniówki do wątroby za pomocą perfuzji wątrobowej z melphalanem, ipilimumabem i nivolumabem u pacjentów z przerzutami do wątroby.
Przerzuty do wątroby to nowotwory złośliwe, które rozprzestrzeniły się do wątroby z innych narządów dotkniętych rakiem. Ta sytuacja jest znacznie częstsza niż pierwotny rak wątroby i wymaga specjalistycznego leczenia dostosowanego do rodzaju pierwotnego nowotworu.
Czym są przerzuty do wątroby
Przerzuty do wątroby, nazywane również wtórnym rakiem wątroby lub przerzutową chorobą wątroby, powstają wtedy, gdy komórki nowotworowe z innej części ciała rozprzestrzeniają się do wątroby. To zupełnie inna sytuacja niż pierwotny rak wątroby, który rozwija się bezpośrednio w komórkach wątroby.
Wątroba jest jednym z najczęstszych miejsc, do których rozprzestrzeniają się nowotwory, odpowiadając za niemal 25% wszystkich przypadków przerzutów. Przerzuty do wątroby występują znacznie częściej niż pierwotne nowotwory wątroby – są one aż 20 razy bardziej powszechne.
Wątroba jest szczególnie podatna na przerzuty z powodu swojego bogatego, podwójnego zaopatrzenia w krew. Narząd ten otrzymuje krew zarówno przez tętnicę wątrobową, jak i żyłę wrotną. To sprawia, że komórki nowotworowe mogą łatwo dotrzeć do wątroby przez krążenie krwi lub układ limfatyczny. Gdy komórki rakowe oderwą się od pierwotnego guza, przemieszczają się przez organizm i osiedlają w wątrobie, gdzie tworzą wtórne guzy.
Rak może rozprzestrzenić się do dowolnej części wątroby. Czasami występuje tylko jeden pojedynczy przerzut, ale u większości osób rozwija się wiele przerzutów w obu płatach wątroby.
Najczęstsze nowotwory dające przerzuty do wątroby
Niektóre rodzaje nowotworów częściej niż inne rozprzestrzeniają się do wątroby. Najczęstsze typy nowotworów, które dają przerzuty do wątroby to:
rak jelita grubego i odbytnicy (rak kolorektalny)
rak płuc
rak piersi
rak trzustki
rak żołądka
rak przełyku
czerniak (złośliwy nowotwór skóry)
nowotwory neuroendokrynne
W 50% wszystkich przypadków przerzutów do wątroby pierwotny nowotwór pochodzi z przewodu pokarmowego. Jest to związane z tym, że krew z narządów trawiennych przepływa bezpośrednio do wątroby przez żyłę wrotną, co ułatwia komórkom nowotworowym dotarcie do tego narządu.
Rak jelita grubego, który rozprzestrzenia się do wątroby, to najczęstsza postać tej choroby. Inne często występujące miejsca pierwotnego nowotworu to piersi, jajniki, oskrzela i nerki.
Objawy przerzutów do wątroby
Przerzuty do wątroby mogą na początku nie powodować żadnych objawów, ponieważ wątroba jest dużym narządem i może funkcjonować normalnie nawet wtedy, gdy znajduje się w niej rak. Jest to jeden z powodów, dla których choroba ta często zostaje wykryta dopiero w późniejszym stadium.
Objawy różnią się w zależności od liczby przerzutów i ich lokalizacji w wątrobie. Gdy już się pojawią, mogą być dość niespecyficzne, co oznacza, że mogą być również spowodowane innymi schorzeniami.
Należy skonsultować się z lekarzem, jeśli występują następujące objawy, szczególnie jeśli się nasilają:
utrata apetytu
nudności
uczucie zmęczenia
niezamierzona utrata wagi
gorączka
żółte zabarwienie skóry i białek oczu oraz ciemny kolor moczu (nazywane żółtaczką)
swędzenie skóry
dyskomfort lub ból w jamie brzusznej
puchnięcie brzucha spowodowane gromadzeniem się płynu (nazywane wodobrzuszem)
obrzęk kostek
Jednym z częstych wczesnych objawów jest utrata wagi bez wysiłku. Później może pojawić się ból w prawej górnej części brzucha. Inne możliwe objawy to powiększenie wątroby (hepatomegalia), uczucie wrażliwości po prawej stronie brzucha oraz utrata masy mięśniowej.
Diagnozowanie przerzutów do wątroby
Diagnoza to proces ustalania przyczyny problemu zdrowotnego. Lekarz może zlecić różne badania, aby potwierdzić obecność przerzutów do wątroby.
Proces diagnostyczny zwykle obejmuje szczegółowy wywiad medyczny i badanie przedmiotowe. Lekarz może zauważyć kliniczne oznaki, takie jak podwyższony poziom fosfatazy alkalicznej (ALP) i gamma-glutamylotransferazy (GGT) w badaniach krwi. Są to enzymy wątrobowe, których podwyższony poziom może wskazywać na problemy z wątrobą.
Do potwierdzenia rozpoznania wykorzystuje się badania obrazowe. Najczęściej stosowane badania to:
Ultrasonografia (USG) – nieinwazyjne badanie wykorzystujące fale dźwiękowe do tworzenia obrazu wątroby
Tomografia komputerowa (TK) – szczegółowe badanie rentgenowskie, które tworzy trójwymiarowe obrazy wątroby
Rezonans magnetyczny (MRI) – badanie wykorzystujące pole magnetyczne do tworzenia szczegółowych obrazów
W niektórych przypadkach może być konieczne wykonanie biopsji wątroby, podczas której pobiera się małą próbkę tkanki wątroby do badania pod mikroskopem. Pozwala to potwierdzić obecność komórek nowotworowych i określić, z jakiego narządu pochodzi pierwotny nowotwór.
Onkolodzy mogą zdiagnozować wtórnego raka wątroby w tym samym czasie, gdy diagnozują pierwotnego lub oryginalnego raka. Jednak przerzutowy rak wątroby może rozwinąć się miesiące lub lata po zakończeniu leczenia pierwotnego nowotworu.
Możliwości leczenia
Leczenie przerzutów do wątroby zależy od wielu czynników. Specjalista omówi z pacjentem cele leczenia, które mogą różnić się w zależności od sytuacji.
W przypadku niektórych typów nowotworów, które rozprzestrzeniły się do wątroby, nadal możliwe jest wyleczenie. W innych przypadkach celem może być kontrolowanie raka i objawów – jest to nazywane leczeniem paliatywnym.
Decyzja o leczeniu zależy od wielu czynników, w tym:
rodzaju pierwotnego nowotworu
wcześniejszego leczenia
liczby guzów w wątrobie
czy rak rozprzestrzenił się do innych części ciała
ogólnego stanu zdrowia
występujących objawów
Chirurgia nie jest odpowiednia dla każdego i zależy od wielu czynników. Usunięcie części wątroby (resekcja wątroby) to poważny zabieg, który może trwać kilka godzin. Operacja jest częstym leczeniem w przypadku raka jelita grubego, który dał przerzuty. Chirurgia zwykle nie jest odpowiednia, jeśli rak rozprzestrzenił się do innej części ciała poza wątrobą.
Chemioterapia to leczenie wykorzystujące leki do niszczenia komórek nowotworowych w całym organizmie. Może być stosowana samodzielnie lub w połączeniu z innymi metodami leczenia. Niektórzy pacjenci mogą otrzymać chemioterapię przed lub po operacji.
Ablacja to technika, która wykorzystuje ciepło lub zimno do niszczenia guzów nowotworowych. Onkolodzy mogą stosować terapie ablacyjne, gdy operacja nie jest możliwa lub nie jest zalecana.
Embolizacja to procedura, która blokuje dopływ krwi do guza, powodując jego zamieranie. Różne techniki embolizacji mogą być stosowane w leczeniu przerzutów do wątroby.
Terapie celowane to leki, które niszczą komórki rakowe, jednocześnie oszczędzając zdrowe komórki. Może być przepisywany lek celowany, jeśli rak wątroby rozprzestrzenił się do innych narządów w organizmie lub przerzutowy rak wątroby nie reaguje na inne metody leczenia.
Ważne jest, aby pamiętać, że pacjent może w każdej chwili zaprzestać leczenia, jeśli uzna, że jest zbyt obciążające. Należy dokładnie przedyskutować opcje z lekarzem lub pielęgniarką specjalistyczną. Pomocna może być również rozmowa z bliską osobą lub doradcą.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Niemcy
