Długoterminowe badanie bezpieczeństwa i skuteczności eplontersenu u pacjentów z dziedziczną polineuropatią amyloidową związaną z transtyretyną
Badanie prowadzone w: Cypr, Szwecja, Portugalia, Hiszpania, Francja, Niemcy, Włochy
To badanie ocenia długoterminowe bezpieczeństwo i skuteczność leku o nazwie eplontersen (nazywanego również ION-682884). Lek podawany jest w postaci zastrzyków podskórnych (pod skórę) i należy do grupy oligonukleotydów antysensownych, które zmniejszają wytwarzanie nieprawidłowego białka odpowiedzialnego za chorobę.
Kryteria włączenia do badania:
- Ukończenie wcześniejszego badania z lekiem ION-682884 lub podobnym lekiem (inotersen)
- Podpisanie zgody na udział w badaniu i zobowiązanie do przestrzegania wszystkich wymogów
- Kobiety nie mogą być w ciąży ani karmić piersią i muszą stosować skuteczną antykoncepcję
- Mężczyźni muszą zapewnić stosowanie antykoncepcji przez partnerkę przez 24 tygodnie po ostatniej dawce leku
- Gotowość do przyjmowania suplementów witaminy A zgodnie z wymaganiami badania
Kryteria wykluczenia:
- Inne poważne schorzenia mogące zakłócić badanie
- Udział w innym badaniu klinicznym
- Niedawny poważny zabieg chirurgiczny lub planowana operacja w okresie badania
- Historia reakcji alergicznych na podobne leki
- Ciąża lub karmienie piersią
- Nadużywanie substancji uzależniających lub alkoholu
- Zakażenie wirusami takimi jak HIV lub wirusowe zapalenie wątroby
- Niektóre schorzenia serca lub niekontrolowane nadciśnienie
W trakcie badania regularnie monitorowane będą: liczba płytek krwi, funkcja nerek, enzymy wątrobowe oraz inne parametry laboratoryjne. Oceniane będą również zmiany w objawach neuropatii, jakości życia i ogólnego stanu zdrowia pacjentów. Badanie ma na celu zebranie kompleksowych danych o długoterminowych efektach leczenia eplontersenem.
Długoterminowe badanie bezpieczeństwa NTLA-2001 u pacjentów z dziedziczną amyloidozą transtyretynową z polineuropatią lub kardiomiopatią związaną z amyloidozą transtyretynową
Badanie prowadzone w: Szwecja, Francja
To badanie obserwacyjne śledzi pacjentów, którzy wcześniej otrzymali lek NTLA-2001 w innych badaniach klinicznych. NTLA-2001 to innowacyjna terapia genowa wykorzystująca technologię edycji genów do celowania w gen transtyretyny (TTR), odpowiedzialny za chorobę. Lek podawany jest dożylnie w postaci infuzji.
Kryteria włączenia do badania:
- Ukończenie lub przerwanie udziału we wcześniejszym badaniu z NTLA-2001, w którym otrzymano pełną lub częściową dawkę leku
- Podpisanie świadomej zgody na udział w badaniu obserwacyjnym
- Gotowość do uczestniczenia w wizytach kontrolnych i przestrzegania harmonogramu badania
Kryteria wykluczenia:
- Pacjenci, którzy nie byli wcześniej leczeni tym preparatem
- Osoby należące do grup wrażliwych, które mogą wymagać szczególnej opieki lub ochrony
Celem badania jest długoterminowa ocena bezpieczeństwa NTLA-2001. Regularne wizyty kontrolne pozwolą na monitorowanie potencjalnych działań niepożądanych związanych z leczeniem oraz obserwację specyficznych wskaźników zdrowotnych. Badanie będzie prowadzone do sierpnia 2038 roku, co pozwoli na zebranie bardzo długoterminowych danych o bezpieczeństwie tej nowatorskiej terapii genowej.
Badanie NTLA-2001 u pacjentów z dziedziczną amyloidozą transtyretynową z polineuropatią
Badanie prowadzone w: Szwecja, Francja
To badanie ocenia terapię NTLA-2001 wykorzystującą technologię edycji genów CRISPR/Cas9 do celowania w gen TTR. Jest to badanie fazy 1, które składa się z dwóch części: pierwsza ocenia rosnące dawki u pojedynczych pacjentów, druga rozszerza badanie na większą grupę pacjentów.
Kryteria włączenia do badania:
- Wiek od 18 do 80 lat
- Potwierdzona diagnoza polineuropatii wywołanej amyloidozą transtyretynową z udokumentowaną mutacją genu TTR
- Kliniczne rozpoznanie obwodowej neuropatii czuciowo-ruchowej
- Wynik w skali upośledzenia neuropatii (NIS) między 5 a 130
- Wynik w skali niepełnosprawności spowodowanej polineuropatią (PND) maksymalnie 3b
- Waga ciała minimum 45 kg
- Prawidłowe wyniki badań laboratoryjnych dotyczących funkcji wątroby, nerek i krzepnięcia krwi
- Liczba płytek krwi co najmniej 100 000 komórek/mm³
- Poziom NT proBNP (marker stresu serca) poniżej 2000 pg/ml
- Cholesterol LDL poniżej 200 mg/dl
- Prawidłowe poziomy witaminy A i hormonu tarczycy (TSH)
- Zgoda na ograniczenie spożycia alkoholu do jednego drinka dziennie przez 28 dni po leczeniu
- Brak dostępu do zatwierdzonych terapii lub pogorszenie pomimo leczenia przez co najmniej 6 miesięcy
- Kobiety muszą być po menopauzie lub po zabiegu sterylizacji chirurgicznej
Kryteria wykluczenia:
- Inne schorzenie niż dziedziczna amyloidoza transtyretynowa z polineuropatią
- Wiek poza określonym zakresem
- Przynależność do grup wrażliwych wymagających szczególnej ochrony
W trakcie badania pacjenci otrzymują pojedynczą infuzję dożylną NTLA-2001. Następnie są regularnie monitorowani pod kątem bezpieczeństwa i skuteczności leczenia. Oceniane są reakcje immunologiczne, sposób przetwarzania leku w organizmie oraz zmiany w objawach polineuropatii. Niektórzy pacjenci, którzy wcześniej otrzymali mniejszą dawkę, mogą otrzymać dodatkową dawkę w ramach podbadania.
Badanie skuteczności i bezpieczeństwa vutrysiranu i patysiranu u pacjentów z dziedziczną amyloidozą transtyretynową
Badanie prowadzone w: Cypr, Portugalia, Hiszpania, Holandia, Belgia, Włochy, Bułgaria
To badanie porównuje skuteczność i bezpieczeństwo dwóch leków: vutrysiran (znany również jako ALN-TTRSC02) i patysiran (znany jako Onpattro). Vutrisiran podawany jest w postaci zastrzyków podskórnych, podczas gdy patysiran jest podawany jako infuzja dożylna. Oba leki należą do grupy terapii interwencji RNA, które zmniejszają produkcję nieprawidłowego białka transtyretyny.
Kryteria włączenia do badania:
- Wiek od 18 do 85 lat lub więcej, jeśli jest to prawny wiek zgody
- Potwierdzona diagnoza dziedzicznej amyloidozy transtyretynowej spowodowanej zmianą w genie TTR
- Wynik w skali upośledzenia neuropatii między 5 a 130, potwierdzony podczas drugiej wizyty screeningowej
- Wynik w skali niepełnosprawności spowodowanej polineuropatią maksymalnie 3b, potwierdzony podczas drugiej wizyty screeningowej
- Status sprawności według skali Karnofsky'ego (KPS) wynoszący co najmniej 60%
- Gotowość do przestrzegania wymogów badania i podpisanie pisemnej zgody na udział
Badanie to ma otwarty charakter, co oznacza, że zarówno uczestnicy, jak i zespół badawczy wiedzą, który lek jest podawany. Pacjenci są losowo przydzielani do grupy otrzymującej vutrisiran lub patysiran. W trakcie badania regularnie oceniane są zmiany w funkcjonowaniu neurologicznym, jakości życia, zdolności chodzenia oraz masy ciała. Badanie ma się zakończyć w maju 2026 roku.
Podsumowanie
Wszystkie cztery opisane badania koncentrują się na innowacyjnych metodach leczenia dziedzicznej amyloidozy neuropatycznej poprzez celowanie w białko transtyretynę. Badania wykorzystują różne podejścia terapeutyczne: oligonukleotydy antysensowne (eplontersen), rewolucyjną terapię genową z wykorzystaniem technologii CRISPR/Cas9 (NTLA-2001) oraz terapie interwencji RNA (vutrisiran i patysiran).
Warto zauważyć, że Szwecja i Francja są jedynymi krajami, które uczestniczą w badaniach zaawansowanych terapii genowych NTLA-2001, co może świadczyć o wysokim poziomie infrastruktury badawczej w tych krajach. Pozostałe badania obejmują szerszy zakres krajów europejskich, oferując pacjentom w różnych regionach dostęp do eksperymentalnych metod leczenia.
Szczególną uwagę zwraca badanie długoterminowe NTLA-2001, które będzie trwało do 2038 roku, co pozwoli na bardzo dokładną ocenę bezpieczeństwa tej nowatorskiej terapii genowej. Wszystkie badania kładą duży nacisk na monitorowanie długoterminowego bezpieczeństwa, co jest kluczowe przy ocenie nowych metod leczenia rzadkich chorób genetycznych.