Ocena odpowiedzi immunologicznej i bezpieczeństwa nowej szczepionki przeciw ospie wietrznej i szczepionki MMR podawanych domięśniowo u zdrowych dzieci w wieku 12-15 miesięcy
Bezpieczeństwo i odpowiedź szczepionki MMRV (GSKVX000000025896) odrze, śwince, różyczce i ospie wietrznej w porównaniu z kombinacją leków u zdrowych 15‑6‑miesięcznych dzieci
Badanie odpowiedzi immunologicznej i bezpieczeństwa drugiej dawki szczepionki na ospę wietrzną GSKVX000000025896 u zdrowych dzieci po 12-15 miesiącach życia.
Ospa wietrzna to wysoce zakaźna choroba wirusowa, która wywołuje swędzącą wysypkę z charakterystycznymi pęcherzykami na całym ciele. Choć najczęściej dotyka dzieci, może stanowić poważne zagrożenie dla dorosłych, kobiet w ciąży i osób z osłabionym układem odpornościowym.
Czym jest ospa wietrzna
Ospa wietrzna, zwana również ospą wietrzną, jest chorobą zakaźną wywoływaną przez wirus ospy wietrznej i półpaśca (varicella-zoster virus, VZV). Jest to jeden z wirusów z rodziny herpeswirusów, który może infekować ludzi.
Choroba ta jest niezwykle zakaźna – jeśli ktoś, kto nigdy nie miał ospy wietrznej ani nie był zaszczepiony, będzie miał kontakt z chorą osobą, niemal na pewno dojdzie do zakażenia. Ospa wietrzna jest chorobą specyficzną dla człowieka, co oznacza, że wirus nie przenosi się między ludźmi a zwierzętami.
Charakterystyczną cechą tej choroby jest to, że wirus pozostaje w organizmie przez całe życie. Po przechorowaniu ospy wietrznej wirus przetrwa w uśpieniu w komórkach nerwowych i po latach może się reaktywować, powodując półpasiec (herpes zoster).
Objawy i przebieg choroby
Klasycznym objawem ospy wietrznej jest wysypka, która przechodzi przez trzy charakterystyczne etapy. Najpierw pojawiają się czerwone, wypukłe grudki przypominające ukąszenia owadów lub pryszcze. W ciągu jednego do dwóch dni przekształcają się one w cienkie pęcherzyki wypełnione płynem. Następnie pęcherzyki pękają i wysychają, tworząc strupy (strupki).
Wysypka zazwyczaj pojawia się najpierw na twarzy, skórze głowy, klatce piersiowej i plecach, a następnie rozprzestrzenia się na resztę ciała. Osoba chora może mieć nawet 500 pęcherzyków. Charakterystyczne jest to, że w tym samym czasie na ciele mogą występować elementy wysypki na różnych etapach rozwoju – niektóre dopiero się tworzą, podczas gdy inne już pękają.
Oprócz wysypki mogą występować inne objawy, takie jak gorączka, zmęczenie i ogólne osłabienie. U dzieci wysypka często jest pierwszym zauważalnym objawem, natomiast dorośli mogą odczuwać zmęczenie i gorączkę na 1-2 dni przed pojawieniem się wysypki.
Choroba trwa zazwyczaj od 4 do 7 dni. Przeciętnie mija około tygodnia, zanim wszystkie pęcherzyki przekształcą się w strupki. Dzieci chorujące na ospę wietrzną zwykle muszą opuścić szkołę lub przedszkole na 5-6 dni.
U osób, które zostały zaszczepione, ale mimo to zachorowały, objawy są zazwyczaj znacznie łagodniejsze. Mogą mieć mniej pęcherzyków, a czasem wysypka w ogóle nie przybiera postaci pęcherzy – może to być jedynie delikatna wysypka.
Jak dochodzi do zakażenia
Ospa wietrzna rozprzestrzenia się niezwykle łatwo. Wirus może być przenoszony dwiema drogami – przez bezpośredni kontakt z pęcherzykami chorej osoby oraz drogą powietrzną, gdy osoba chora kaszle lub kicha. Wirus nie przeżywa długo na powierzchniach w otoczeniu.
Okres od momentu zarażenia się wirusem do pojawienia się pierwszych objawów wynosi zazwyczaj około 2 tygodni, choć może wynosić od 10 do 21 dni.
Osoba chora jest zakaźna od 2-3 dni przed pojawieniem się wysypki aż do momentu, gdy wszystkie pęcherzyki pokryją się strupkami. Może to być 7 dni lub dłużej od pojawienia się pierwszych pęcherzyków. W tym czasie osoba zakażona powinna unikać kontaktu z innymi, szczególnie z osobami, które nigdy nie chorowały na ospę wietrzną i nie były zaszczepione.
Warto wiedzieć, że można również zarazić się ospą wietrzną od osoby chorej na półpasiec, ponieważ to ten sam wirus.
Kto jest szczególnie narażony
Zachorować na ospę wietrzną może każdy, kto nigdy nie miał tej choroby ani nie został zaszczepiony. Przed wprowadzeniem szczepionki niemal wszystkie dzieci chorowały na ospę wietrzną przed ukończeniem 9 roku życia.
Dla większości zdrowych dzieci ospa wietrzna jest chorobą łagodną i niebezpieczną. Jednak niektóre grupy osób są narażone na cięższy przebieg choroby i poważne powikłania.
Do grup wysokiego ryzyka należą osoby z osłabionym układem odpornościowym, w tym osoby z HIV/AIDS, chorujące na raka, po przeszczepach, przyjmujące chemioterapię, leki immunosupresyjne lub długotrwale stosujące sterydy.
Szczególnie narażone są również kobiety w ciąży, noworodki, niemowlęta, nastolatki i dorośli. Wirus może być niebezpieczny dla nienarodzonego dziecka w czasie ciąży i zagrażać życiu noworodków. Dorośli, którzy zachorują na ospę wietrzną, mogą być bardzo poważnie chorzy, dlatego lepiej jest przechorować tę chorobę w dzieciństwie lub uniknąć jej dzięki szczepieniu.
Poważne powikłania ospy wietrznej, choć rzadkie, mogą obejmować bakteryjne zakażenia skóry, zapalenie płuc oraz zapalenie mózgu (encephalitis).
Leczenie i postępowanie
Dla większości zdrowych dzieci wystarczające jest leczenie w warunkach domowych. Nie ma specyficznego leku na ospę wietrzną, ale istnieją sposoby łagodzenia objawów i zapobiegania powikłaniom.
Podstawą postępowania jest odpoczynek i unikanie drapania wysypki. Swędzenie można łagodzić poprzez chłodne kąpiele z dodatkiem produktów owsianych lub proszku z płatków owsianych. Pomocne są również chłodne kompresy przykładane bezpośrednio na skórę – można do wody dodać sodę oczyszczoną.
Na swędzące miejsca można nakładać kojące balsamy zawierające fenol, mentol i kamforę, takie jak płyn kalamiowy, lub preparaty z owsem. Należy jednak unikać kremów i balsamów zawierających leki przeciwhistaminowe, takie jak difenhydramina.
W przypadku gorączki można stosować paracetamol (acetaminophen). Bardzo ważne jest, aby nie podawać aspiryny dzieciom chorym na ospę wietrzną, ponieważ jest to związane z wystąpieniem zespołu Reye'a – poważnej choroby wpływającej na wątrobę i mózg, która może prowadzić do śmierci. W miarę możliwości należy również unikać ibuprofenu u dzieci, gdyż został on powiązany z zagrażającymi życiu bakteryjnymi zakażeniami skóry.
Leki przeciwwirusowe są zalecane dla osób z grupy wysokiego ryzyka ciężkiego przebiegu choroby. Obejmuje to osoby powyżej 12 roku życia, osoby z przewlekłymi chorobami skóry lub płuc, osoby przyjmujące długotrwale salicylany lub sterydy, kobiety w ciąży oraz osoby z osłabionym układem odpornościowym.
Leczenie przeciwwirusowe działa najlepiej, gdy jest rozpoczęte jak najwcześniej, najlepiej w ciągu pierwszych 24 godzin od pojawienia się wysypki. Lekarz może przepisać acyklowir, walacyklowir lub famcyklowir.
Szczepienie jako najlepsza ochrona
Najlepszym sposobem zapobiegania ospie wietrznej jest szczepienie. Od czasu wprowadzenia pierwszej szczepionki przeciwko ospie wietrznej w 1995 roku, liczba zachorowań spadła o prawie 90%.
Zaleca się, aby dzieci, młodzież i dorośli otrzymali dwie dawki szczepionki przeciwko ospie wietrznej. Obecnie większość dzieci otrzymuje szczepionkę przeciw ospie wietrznej w ramach rutynowego programu szczepień.
Szczepionka jest bardzo skuteczna. Większość osób zaszczepionych nie zachoruje na ospę wietrzną. Nawet jeśli zaszczepiona osoba zachoruje, objawy będą znacznie łagodniejsze.
Dla większości ludzi przechorowanie ospy wietrznej raz zapewnia odporność na całe życie. Możliwe jest zachorowanie na ospę wietrzną więcej niż raz, ale jest to rzadkie.
Po przebytej ospie wietrznej wirus pozostaje w organizmie i może się reaktywować po latach, powodując półpasiec. Z tego powodu istnieją również szczepionki przeciwko półpaścowi, zalecane dla osób starszych.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Belgia
