Choroba Gravesa

Czym jest choroba Gravesa

Choroba Gravesa to przewlekłe schorzenie autoimmunologiczne, które sprawia, że tarczyca wytwarza zbyt dużo hormonów tarczycowych1. Dzieje się tak, ponieważ organizm wytwarza przeciwciała skierowane przeciwko własnemu gruczoło tarczycowemu1.

• Tarczyca
• Oczy
• Skóra

Jest to choroba autoimmunologiczna, co oznacza, że układ odpornościowy organizmu błędnie atakuje własne komórki zamiast chronić je przed zewnętrznymi zagrożeniami1. W przypadku choroby Gravesa układ odpornościowy wytwarza nieprawidłowe substancje chemiczne zwane immunoglobulinami, które stymulują tarczycę do wytwarzania zbyt dużej ilości hormonów tarczycowych1. Ten stan nadczynności tarczycy nazywany jest hipertyreozą1.

Choroba Gravesa jest najczęstszą przyczyną nadczynności tarczycy, stanowiąc ponad 90% przypadków w niektórych krajach1. Dotyczy ona około 1% populacji w Stanach Zjednoczonych1. Gruczoł tarczycowy znajduje się w dolnej części szyi i naturalnie produkuje odpowiednią ilość hormonów tarczycowych, wykorzystując jod ze źródeł pokarmowych, aby regulować metabolizm, masę ciała, temperaturę ciała, tętno, cykle menstruacyjne i inne funkcje organizmu1.

Choroba została nazwana na cześć Roberta J. Gravesa, który opisał ten stan w 1835 roku1. U niektórych pacjentów choroba Gravesa stanowi część szerszych procesów autoimmunologicznych prowadzących do zaburzeń wielu narządów1. Jest związana z innymi schorzeniami, takimi jak niedokrwistość złośliwa, bielactwo, cukrzyca typu 1, autoimmunologiczna niewydolność nadnerczy, twardzina układowa, miastenia, zespół Sjögrena, reumatoidalne zapaleniestawów i toczeń rumieniowaty układowy1.

Objawy choroby

Początek objawów choroby Gravesa może być stopniowy lub nagły1. Objawy często rozwijają się przez kilka tygodni lub miesięcy, choć czasami pojawiają się nagle w ciągu kilku dni1. Pacjenci mogą doświadczać niektórych z tych objawów lub wielu jednocześnie1.

Choroba Gravesa przyspiesza metabolizm, co może wpływać na wiele aspektów zdrowia1. Pacjenci mogą nie czuć się sobą lub nawet odczuwać brak kontroli nad swoim ciałem1.

Główne objawy choroby Gravesa i nadczynności tarczycy obejmują1:

• Nietolerancję ciepła i nadmierne pocenie się
• Szybkie bicie serca (tachykardia)
• Duszność
• Drżenie rąk
• Niepokój lub nerwowość
• Biegunkę i częstsze wypróżnienia
• Powiększony gruczoł tarczycowy (wole)
• Wypadanie włosów
• Bezsenność
• Skąpe krwawienia miesiączkowe lub rzadsze albo całkowity brak miesiączki
• Cienką, ciepłą i wilgotną skórę
• Utratę masy ciała

Do innych objawów, które mogą wystąpić, należą1:

• Nerwowość
• Wahania emocjonalne
• Kołatanie serca
• Niewyjaśniona utrata masy ciała (często pomimo zwiększonego apetytu)
• Wrażliwość na ciepło (ciągłe odczuwanie gorąca)
• Osłabienie mięśni

U starszych osób, szczególnie z chorobami serca, schorzenie może powodować niewydolność serca lub ból w klatce piersiowej związany z sercem1. U kobiet okresy menstruacyjne mogą stać się rzadsze lub całkowicie ustać1.

Choroba Gravesa może również powodować problemy z oczami i skórą1. Choroba Gravesa może sprawić, że oczy stają się bolesne1. Należy stosować sztuczne łzy, krople do oczu i okulary przeciwsłoneczne, aby chronić oczy przed suchością, wiatrem i słońcem1.

Przyczyny i czynniki ryzyka

Lekarze nie wiedzą dokładnie, co powoduje chorobę Gravesa, ale fakt, że występuje ona w rodzinach, wskazuje, że schorzenie może mieć komponent genetyczny (dziedziczny)1. Możliwe jest, że nieprawidłowa produkcja immunoglobulin jest wyzwalana przez jakiś nieznany czynnik środowiskowy, a układ odpornościowy nie może zatrzymać tej nadprodukcji z powodu wrodzonego defektu1.

W każdym momencie życia organizm może zacząć wytwarzać przeciwciała stymulujące tarczycę, a wtedy pojawiają się objawy1. U niektórych osób choroba Gravesa ma wyraźny początek i koniec, dla innych jest bardziej jak dobrze kontrolowana choroba przewlekła1.

Choroba Gravesa dotyka kobiety częściej niż mężczyzn1. Kobiety są pięć razy bardziej narażone na rozwój tej choroby niż mężczyźni1. Najczęściej występuje między 20 a 40 rokiem życia, ale może pojawić się w każdym wieku1. Schorzenie jest bardziej powszechne wśród osób w wieku 30 lat i starszych, chociaż może zostać zdiagnozowane w każdym wieku, nawet u dzieci1.

Rozpoznanie choroby

Badanie ultraczułe (trzeciej generacji) poziomu TSH (hormonu stymulującego tarczycę) pozostaje najlepszym testem przesiewowym w kierunku zaburzeń tarczycy1. Produkcja hormonu tarczycy jest regulowana przez przysadkę mózgową, która wytwarza TSH – hormon, który mówi tarczycy, aby produkowała wyższe lub niższe poziomy hormonów, w zależności od potrzeb organizmu w danym momencie1.

Gdy osoba choruje na chorobę Gravesa, układ odpornościowy wytwarza przeciwciała, które błędnie powodują nadprodukcję hormonów tarczycowych1. Te przeciwciała są znane pod dwoma nazwami: immunoglobuliny stymulujące tarczycę (TSI) lub przeciwciała stymulujące tarczycę (TSAb)1.

Ważne jest, aby zgłosić się do lekarza w przypadku wystąpienia objawów1. Choroba Gravesa wymaga leczenia1. Niepowodzenie w terminowym rozpoznaniu choroby Gravesa może prowadzić do kryzy tarczycowej, która wiąże się z wysoką zachorowalnością i śmiertelnością1.

Metody leczenia

Leczenie obejmuje łagodzenie objawów i korygowanie stanu nadczynności tarczycy1. Nadczynność układu adrenergicznego jest leczona blokerami beta-adrenergicznymi1. Lekarz może przepisać lek beta-bloker, aby spowolnić tętno i uspokoić pacjenta, ale nie jest to leczenie nadczynności tarczycy – jest podawany w celu kontrolowania szybkiego bicia serca1.

Pacjenci z chorobą Gravesa są leczeni za pomocą jednej z następujących metod: leków przeciwtarczycowych, terapii jodem radioaktywnym lub tyreoidektomii (usunięcia tarczycy)1. Większość pacjentów rozpoczyna leczenie od leków przeciwtarczycowych1. Wytyczne kliniczne sugerują, że odpowiedni okres leczenia wynosi od 12 do 18 miesięcy1.

Lekarz może również podać leki przeciwtarczycowe, które utrzymują nadmiar hormonów tarczycowych pod kontrolą1. Korygowanie wysokich poziomów hormonów tarczycowych można osiągnąć za pomocą leków przeciwtarczycowych, które blokują syntezę hormonów tarczycowych, lub poprzez leczenie jodem radioaktywnym1.

Najczęściej stosowaną terapią w przypadku choroby Gravesa jest jod radioaktywny1. Wskazania do stosowania jodu radioaktywnego zamiast leków przeciwtarczycowych obejmują duży gruczoł tarczycowy, liczne objawy tyreotoksykozy, wysokie poziomy tyroksyny i wysokie miana TSI1. Wielu lekarzy w Stanach Zjednoczonych woli stosować jod radioaktywny1.

W niektórych przypadkach lekarze zalecają jod radioaktywny lub operację usunięcia tarczycy1. Podczas gdy leczenie jodem radioaktywnym i operacja radzą sobie z tyreotoksykozą poprzez niszczenie lub usuwanie tkanki tarczycy, leki przeciwtarczycowe kontrolują tyreotoksykozę poprzez hamowanie syntezy hormonów tarczycowych i zachowanie tarczycy1. Po jednym z tych zabiegów pacjent może potrzebować przyjmowania leków zastępujących hormony tarczycy przez resztę życia1.

Należy przyjmować leki dokładnie zgodnie z zaleceniami lekarza1. Lek tarczycowy należy przyjmować o tej samej porze każdego dnia1. Należy zadzwonić do lekarza, jeśli pacjent uważa, że ma problem z lekiem1.

Rozmowy z pacjentami na temat leczenia choroby Gravesa stały się dłuższe, ponieważ jest więcej opcji krótkiego i długoterminowego zarządzania chorobą1.

Rokowanie i życie z chorobą

Choroba Gravesa nie jest śmiertelna, ale powikłania mogą negatywnie wpłynąć na ogólny stan zdrowia lub długość życia pacjenta1. Gdy choroba Gravesa nie jest leczona lub nie jest dobrze kontrolowana, niektóre osoby mogą doświadczyć powikłań, takich jak arytmia, niewydolność serca lub udar1. Schorzenie może również zwiększać ryzyko osteoporozy i złamań kości1.

Wczesna diagnoza i leczenie choroby Gravesa mogą również zapobiec poważnym powikłaniom sercowym, takim jak migotanie przedsionków, trzepotanie przedsionków i niewydolność serca z wysokim rzutem1. Chociaż nie ma lekarstwa na chorobę Gravesa, dostępne są metody leczenia, które pomagają zarządzać tym schorzeniem1.

Należy upewnić się, że pacjent otrzymuje wystarczającą ilość wapnia1. Produkty bogate w wapń to mleko, jogurt, ser i ciemnozielone warzywa1. Nie należy jeść wodorostów kelp, ponieważ są bogate w jod, co może pogorszyć nadczynność tarczycy1. Kelp jest powszechnie używany w sushi i innych japońskich potrawach1.

Opieka kontrolna jest kluczowym elementem leczenia i bezpieczeństwa pacjenta1. Należy upewnić się, że pacjent uczestniczy we wszystkich wizytach i dzwoni do lekarza, jeśli ma problemy1. Dobrym pomysłem jest również znajomość wyników badań i prowadzenie listy przyjmowanych leków1.