Badanie fazy 3 nad dostarlimabem jako terapią sekwencyjną po chemioradioterapii u dorosłych z miejscowo zaawansowanym, nieresekcyjnym rakiem płaskonabłonkowym głowy i szyi
Badanie stosowania ficerafusp alfa w połączeniu z niwolumabem u pacjentów z rakiem płaskonabłonkowym głowy i szyi, u których choroba postępuje mimo leczenia platyną.
Rak płaskonabłonkowy głowy i szyi to grupa nowotworów, które rozwijają się w błonach śluzowych jamy ustnej, gardła, krtani oraz innych struktur regionu głowy i szyi. Większość przypadków wiąże się z paleniem tytoniu i nadużywaniem alkoholu, choć coraz więcej zachorowań jest związanych z zakażeniem wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV).
Czym jest rak płaskonabłonkowy głowy i szyi?
Rak płaskonabłonkowy głowy i szyi to rodzaj nowotworu, który rozwija się z określonych komórek zwanych komórkami płaskonabłonkowymi. Komórki te znajdują się w zewnętrznej warstwie skóry oraz w błonach śluzowych – wilgotnych tkankach wyścielających jam ciała, takich jak drogi oddechowe i przewód pokarmowy.
Większość nowotworów głowy i szyi wywodzi się z komórek płaskonabłonkowych wyścielających powierzchnie śluzowe w obrębie głowy i szyi, na przykład wewnątrz jamy ustnej, gardła i krtani. Z tego powodu określa się je jako raki płaskonabłonkowe głowy i szyi.
Nowotwory głowy i szyi mogą również powstawać w gruczołach ślinowych, zatokach przynosowych lub mięśniach i nerwach w obrębie głowy i szyi, jednak tego typu raki są znacznie rzadsze niż raki płaskonabłonkowe.
Gdzie może wystąpić choroba?
Rak płaskonabłonkowy głowy i szyi może rozwijać się w różnych lokalizacjach. Choroba jest klasyfikowana w zależności od miejsca, w którym występuje.
Jama ustna obejmuje wargi, przednie dwie trzecie języka, dziąsła, wyściółkę wewnętrzną policzków i warg, dno jamy ustnej pod językiem, twarde podniebienie oraz małą powierzchnię dziąsła za zębami mądrości.
Gardło to pusta rurka o długości około 13 centymetrów, która zaczyna się za nosem i prowadzi do przełyku. Ma trzy części: nosogardło (górna część gardła, za nosem), gardło środkowe zwane częścią ustną gardła (obejmujące miękkie podniebienie, nasadę języka i migdałki) oraz dolna część gardła.
Krtań to krótki przewód utworzony z chrząstki, znajdujący się tuż poniżej gardła w szyi. Krtań zawiera struny głosowe. Posiada również niewielki fragment tkanki zwany nagłośnią, który przesuwa się, aby zakryć krtań i zapobiec przedostawaniu się pokarmu do dróg oddechowych.
Choroba może również rozwinąć się w jamie nosowej, zatokach przynosowych oraz w gruczołach ślinowych.
Jama ustna
Gardło (nosogardło, gardło środkowe, dolna część gardła)
Krtań
Jama nosowa
Zatoki przynosowe
Gruczoły ślinowe
Jak często występuje?
Rak płaskonabłonkowy głowy i szyi jest siódmym najczęstszym nowotworem na świecie. Rocznie diagnozuje się około 600 000 nowych przypadków, z czego około 50 000 w Stanach Zjednoczonych.
Choroba najczęściej występuje u mężczyzn w wieku 50 lub 60 lat, chociaż obserwuje się wzrost zachorowań wśród młodszych osób.
Na całym świecie w 2018 roku odnotowano szacunkowo 890 000 przypadków oraz 450 000 zgonów z powodu nowotworów głowy i szyi. Pięcioletni wskaźnik przeżycia pacjentów wynosi około 60 procent.
Co powoduje zachorowanie?
Rak płaskonabłonkowy głowy i szyi jest wywoływany przez różnorodne czynniki, które mogą zmieniać materiał genetyczny DNA w komórkach. Najsilniejszymi czynnikami ryzyka rozwoju tej postaci nowotworu są używanie tytoniu (włączając palenie lub żucie tytoniu) oraz nadmierne spożywanie alkoholu.
Badania wykazały, że zakażenie określonymi szczepami wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) jest związane z rozwojem tej choroby. W szczególności zakażenie HPV jest czynnikiem ryzyka dla raka części ustnej gardła, który obejmuje środkową część gardła, w tym migdałki i nasadę języka.
Ogólna częstość występowania nowotworów głowy i szyi związanych z HPV szybko rośnie w Stanach Zjednoczonych, podczas gdy częstość nowotworów niezwiązanych z HPV (głównie związanych z tytoniem i alkoholem) maleje. Chociaż ustalono silny związek przyczynowy między HPV typu 16 a rozwojem raka części ustnej gardła, inne typy HPV również są powiązane z tym nowotworem.
Nowotwory głowy i szyi związane z HPV mają inny profil czynników ryzyka i lepsze rokowanie niż raki wywołane tytoniem lub alkoholem.
Inne czynniki środowiskowe zwiększające ryzyko obejmują przedłużoną ekspozycję na słońce oraz zakażenie wirusem Epsteina-Barr.
Jakie są objawy?
Objawy raka płaskonabłonkowego głowy i szyi zależą od lokalizacji nowotworu. Choroba może powodować nieprawidłowe plamy lub otwarte rany w jamie ustnej i gardle, niezwykłe krwawienie lub ból w jamie ustnej, nieustępujące zatoki, ból gardła, ból ucha, ból lub trudności w przełykaniu, chrypkę, trudności w oddychaniu lub powiększone węzły chłonne.
Najczęstszym objawem jest uporczywy ból gardła, który nie ustępuje.
Rak płaskonabłonkowy głowy i szyi może się rozprzestrzeniać (dawać przerzuty) do innych części ciała, takich jak węzły chłonne lub płuca. Jeśli dojdzie do rozprzestrzenienia, nowotwór ma gorsze rokowanie i może być śmiertelny. Około połowa osób dotkniętych chorobą przeżywa dłużej niż pięć lat po diagnozie.
Jak się leczy ten nowotwór?
Leczenie jest zazwyczaj wielomodalne, co oznacza, że łączy się różne metody terapii. W przypadku nowotworów jamy ustnej stosuje się operację, po której następuje chemioradioterapia (połączenie chemioterapii i radioterapii). Dla nowotworów gardła i krtani główną metodą leczenia jest chemioradioterapia.
Przeciwciało monoklonalne skierowane przeciwko receptorowi EGFR o nazwie cetuksymab jest zazwyczaj stosowane w połączeniu z radioterapią w rakach płaskonabłonkowych głowy i szyi niezwiązanych z HPV, gdy choroby współistniejące uniemożliwiają zastosowanie chemioterapii cytotoksycznej.
Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) zatwierdziła inhibitory punktów kontrolnych układu immunologicznego – pembrolizumab i niwolumab – do leczenia nawracającego lub rozsianego raka płaskonabłonkowego głowy i szyi. Pembrolizumab został również zatwierdzony jako leczenie podstawowe w przypadku choroby nieoperacyjnej.
Celem leczenia jest zwalczanie choroby przy jednoczesnym zachowaniu tych części ciała, które pomagają w mówieniu, jedzeniu i tworzeniu mimiki twarzy. Im wcześniej choroba zostanie wykryta i leczona, tym większe są szanse na całkowite wyleczenie.
Jakie są szanse na przeżycie?
Pięcioletni wskaźnik przeżycia pacjentów z rakiem głowy i szyi wynosi około 60 procent.
Około połowa osób dotkniętych tą chorobą przeżywa dłużej niż pięć lat po postawieniu diagnozy. Jeśli nowotwór rozprzestrzeni się do innych części ciała, rokowanie jest gorsze.
Nowotwory związane z zakażeniem HPV mają lepsze rokowanie niż te wywołane tytoniem lub alkoholem.
Jak można zapobiegać?
Większość nowotworów głowy i szyi można zapobiec poprzez unikanie używania wyrobów tytoniowych i ograniczenie spożycia alkoholu.
Szczepionka przeciwko HPV jest zatwierdzona do zapobiegania nowotworom głowy i szyi związanym z tym wirusem. Szczepionka Gardasil-9 jest zatwierdzona do zapobiegania zakażeniom HPV typu 16, 18, 31, 33, 45, 52 i 58.
Aby zmniejszyć ryzyko zachorowania, najlepiej całkowicie unikać wyrobów tytoniowych (lub przestać je używać), ograniczyć spożycie alkoholu oraz zaszczepić się przeciwko wirusowi brodawczaka ludzkiego.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Belgia
