Badanie bezpieczeństwa i skuteczności leków PF-08634404, ipilimumabu oraz axitinibu u dorosłych pacjentów z zaawansowanym lub przerzutowym rakiem komórek nerkowych.
Rak z komórek nerkowych to najczęstszy typ nowotworu nerki u dorosłych, stanowiący około 85% wszystkich przypadków raka nerek. Choroba często nie daje objawów we wczesnym stadium, a guzy są wykrywane przypadkowo podczas badań obrazowych wykonywanych z innych powodów.
Czym jest rak z komórek nerkowych
Rak z komórek nerkowych jest najczęstszym typem raka nerek u osób dorosłych. Stanowi od 85% do ponad 90% wszystkich złośliwych nowotworów powstających w nerkach. Ta choroba rozwija się w malutkich rurkach wewnątrz nerek, zwanych kanalikiami nerkowymi, które pełnią ważną funkcję w organizmie.
Kanaliki nerkowe kierują substancje potrzebne organizmowi, takie jak woda i składniki odżywcze, do krwiobiegu, jednocześnie filtrując odpady, które wydalone zostają z moczem. W organizmie znajdują się dwie nerki, po jednej z każdej strony kręgosłupa, powyżej talii. Te małe kanaliki w nerkach filtrują i oczyszczają krew, usuwając produkty odpadowe i wytwarzając mocz.
Rak z komórek nerkowych zazwyczaj zaczyna się jako pojedyncza grudka komórek rakowych – nazywana masą lub guzem – wewnątrz jednej nerki. Mogą jednak występować też liczne guzy w jednej lub obu nerkach. Choroba może wystąpić w formie sporadycznej, czyli przypadkowej – co stanowi około 96% przypadków – lub w formie rodzinnej, dziedzicznej, która dotyczy około 4% przypadków.
nerki
kanaliki nerkowe
moczowody
pęcherz moczowy
Typy raka z komórek nerkowych
Istnieje ponad 50 różnych typów raka z komórek nerkowych. Naukowcy klasyfikują je na podstawie różnych czynników, w tym tego, jak komórki guza wyglądają pod mikroskopem oraz jaki mają materiał genetyczny, czyli DNA.
Jasnokomórkowy rak z komórek nerkowych jest najczęstszym typem. Do 85% raków z komórek nerkowych to właśnie jasnokomórkowy rak z komórek nerkowych. Nazwa pochodzi od sposobu, w jaki komórki guza wyglądają pod mikroskopem – mają jasny kolor. Około 7 na 10 osób z rakiem z komórek nerkowych ma ten podtyp, nazywany jasnokomórkowym.
Inne szeroko znane typy raka z komórek nerkowych obejmują brodawkowaty rak z komórek nerkowych, który stanowi od 10% do 15% przypadków. Nazwa pochodzi od palczastych wypustek, zwanych brodawkami, widocznych w większości guzów.
Chromofobowy rak z komórek nerkowych stanowi od 5% do 10% przypadków. Komórki są zazwyczaj jasno zabarwione, podobnie jak w jasnokomórkowym raku, ale mają tendencję do bycia większymi.
Do 6% raków z komórek nerkowych to niesklasyfikowany rak, który nie pasuje do żadnej z głównych kategorii. Oprócz jasnokomórkowego raka, istnieją również raki niejasnokomórkowe nerek, w tym brodawkowaty, chromofobowy oraz inne rzadsze typy.
Objawy choroby
Rak z komórek nerkowych często nie powoduje objawów we wczesnych stadiach choroby. Wielu pacjentów dowiaduje się o guzie przypadkowo, gdy lekarz wykonuje badanie obrazowe, takie jak tomografia komputerowa lub ultrasonografia, z zupełnie innego powodu. W miarę wzrostu guza mogą pojawić się różne objawy.
Do objawów raka z komórek nerkowych należą ból w okolicy boków ciała, krew w moczu lub wyczuwalna masa w jamie brzusznej. Inne objawy mogą obejmować ból brzucha i obrzęk, ból pleców, powiększenie żył wokół jądra, ból w boku, utratę wagi oraz gorączkę.
Pacjenci mogą również doświadczać zmęczenia, zaburzeń czynności wątroby, podwyższonego wskaźnika OB (odczyn opadania krwinek czerwonych), nadmiernego owłosienia u kobiet, bladości skóry oraz problemów ze wzrokiem. W zaawansowanych przypadkach może wystąpić obrzęk kostek lub nóg.
Przyczyny i czynniki ryzyka
Dokładna przyczyna raka z komórek nerkowych nie jest znana. Naukowcy wiedzą, że większość raków nerek rozpoczyna się, gdy coś idzie nie tak w genach komórek nerkowych, ale nikt nie może powiedzieć z całą pewnością, dlaczego tak się dzieje. Badania genetyczne wykazały, że zarówno sporadyczna, jak i dziedziczna forma choroby są związane ze strukturalnymi zmianami krótkiego ramienia chromosomu 3.
Kilka czynników może zwiększyć ryzyko zachorowania na tę chorobę. Palenie tytoniu jest najsilniejszym czynnikiem ryzyka rozwoju raka nerek. Zwiększa również ryzyko nawrotu choroby. Inne czynniki środowiskowe obejmują nadmierną masę ciała, czyli otyłość.
Dodatkowe czynniki ryzyka obejmują wysokie ciśnienie krwi, leczenie dializami, historię rodzinną choroby, nerkę podkowiastą, długotrwałe stosowanie niektórych leków, takich jak środki przeciwbólowe lub leki moczopędne, wielotorbielowatość nerek oraz chorobę von Hippela-Lindaua. Choroba von Hippela-Lindaua to dziedziczne schorzenie, które wpływa na naczynia krwionośne w mózgu, oczach i innych częściach ciała.
Zespół Birta-Hogga-Dube, genetyczne schorzenie związane z łagodnymi guzami skóry i torbielami płuc, również zwiększa ryzyko. Rak nerek występuje najczęściej u osób w wieku od 50 do 70 lat i częściej dotyka mężczyzn.
Diagnozowanie choroby
Proces diagnostyczny rozpoczyna się od badania fizykalnego przeprowadzonego przez lekarza. Badanie to może ujawnić obecność masy lub obrzęku w jamie brzusznej. W celu potwierdzenia rozpoznania lekarz może zlecić różne badania.
Do badań obrazowych stosowanych w diagnostyce należą tomografia komputerowa (TK) jamy brzusznej, ultrasonografia jamy brzusznej i nerek oraz rezonans magnetyczny (MRI) jamy brzusznej. Inne badania obejmują urografię dożylną oraz arteriografię nerkową.
Wykonywane są również badania laboratoryjne, w tym badanie krwi z oznaczeniem morfologii, badanie chemii krwi, testy czynności wątroby oraz badanie moczu. Po zdiagnozowaniu raka z komórek nerkowych przeprowadza się dodatkowe badania, aby sprawdzić, czy komórki rakowe rozprzestrzeniły się w obrębie nerki lub do innych części ciała.
W przypadku podejrzenia rozprzestrzenienia choroby mogą być zlecone dodatkowe badania, takie jak tomografia komputerowa klatki piersiowej, scyntygrafia kości oraz pozytonowa emisyjna tomografia (PET). W niektórych przypadkach wykonuje się również biopsję, czyli pobranie fragmentu tkanki do badania mikroskopowego.
Metody leczenia
Leczenie zależy od indywidualnych czynników, w tym dokładnej lokalizacji guza, stadium guza oraz ogólnego stanu zdrowia pacjenta. Główną metodą leczenia jest operacja usunięcia całej nerki lub jej części, zwana nefrektomią.
Istnieją dwa rodzaje nefrektomii. Częściowa nefrektomia usuwa tylko tę część nerki, która zawiera guz, wraz z fragmentem otaczającej tkanki. Radykalna nefrektomia usuwa całą nerkę, często wraz z nadnerczem znajdującym się nad nerką, otaczającą tkanką oraz węzłami chłonnymi obok nerki.
Większość ludzi dobrze funkcjonuje z jedną pozostałą nerką, choć może być wymagane ścisłe monitorowanie. Operację można przeprowadzić na dwa sposoby: chirurgia otwarta, gdzie chirurg wykonuje jedno cięcie, lub chirurgia laparoskopowa, zwana również zabiegiem małoinwazyjnym, gdzie chirurg usuwa części lub całą nerkę przez kilka małych cięć zamiast jednego dużego.
W przypadku zaawansowanego lub przerzutowego raka nerek stosuje się leczenie systemowe, które obejmuje terapie celowane, immunoterapię oraz rzadziej chemioterapię. Chemioterapia zazwyczaj nie jest skuteczna w leczeniu raka nerek u dorosłych, jednak nowsze leki immunologiczne i terapie celowane wykazują lepsze rezultaty.
Nawet jeśli część raka pozostanie po operacji, zabieg może przynieść korzyści. Inne opcje leczenia obejmują radioterapię, embolizację tętnicy nerkowej oraz terapię ablacyjną, która polega na niszczeniu guza przez zamrożenie lub ogrzewanie. W niektórych przypadkach, zwłaszcza przy małych guzach, stosuje się również obserwację lub aktywny nadzór.
Życie z rakiem z komórek nerkowych
Życie z rakiem z komórek nerkowych może być trudne zarówno fizycznie, jak i emocjonalnie. Objawy takie jak zmęczenie, ból, niechciana utrata wagi oraz nocne poty mogą znacząco wpływać na jakość życia. Również skutki uboczne leczenia mogą wpłynąć na samopoczucie fizyczne i psychiczne.
Ważne jest, aby pacjenci praktykowali samopiekę, czyli dbanie o własne potrzeby, komfort i opiekę, aby czuć się najlepiej jak to możliwe. Samoopieka nie musi być skomplikowana ani droga – chodzi o nadanie priorytetu własnym potrzebom. Sposoby na praktykowanie samoopieki mogą obejmować masaż lub długą kąpiel, medytację, czas w spokoju dla siebie, wystarczającą ilość snu oraz spędzanie czasu z bliskimi lub przyjaciółmi.
Jeśli pacjent może żyć tylko z jedną nerką lub częścią nerki, pozostała tkanka nerkowa nadal może filtrować odpady i nadmiar wody z krwi. Ważne jest, aby zadbać o pozostałą nerkę poprzez rzucenie palenia, rozmowę z dietetykiem na temat diety oraz regularne konsultacje z lekarzem.
Niektóre wskazówki, które mogą pomóc osobom pozostać silnymi przy zaawansowanym raku nerek, obejmują spożywanie dużej ilości owoców i warzyw, aktywność fizyczną, łagodzenie bólu, nieizolowanie się oraz dbanie o sen. Te działania mogą pomóc poprawić jakość życia podczas życia z rakiem nerek.
Rozmowa z innymi może pomóc. Oprócz rodziny i przyjaciół, wiele osób w szpitalu i lokalnej społeczności może pomóc w udzieleniu wsparcia. Pielęgniarki specjalistyczne mogą pomóc, jeśli pacjent ma trudności z radzeniem sobie lub ma jakiekolwiek problemy. Mogą zapewnić potrzebną pomoc, udzielić informacji oraz wskazać wsparcie w lokalnym obszarze.
Nawrót choroby lub życie z zaawansowanym rakiem może być niezwykle trudne. Dowiadywanie się, że choroby nie można wyleczyć, jest przygnębiające i może być szokiem. Normalne jest odczuwanie niepewności i niepokoju. Wiele informacji i wsparcia jest dostępnych dla pacjentów, ich rodzin i przyjaciół.
info Ten poradnik ma pomóc Ci zrozumieć schorzenie. Nie zastąpi rozmowy z lekarzem, który najlepiej zna Twoją sytuację.
Włochy
