Badanie terapii genowej w leczeniu niedoboru kinazy pirogronianowej z wykorzystaniem autologicznych komórek CD34+ u dorosłych i dzieci
Badanie prowadzone w: Hiszpania
To badanie kliniczne koncentruje się na nowatorskiej terapii genowej dla pacjentów z niedoborem kinazy pirogronianowej. Leczenie polega na pobraniu własnych komórek macierzystych CD34+ od pacjenta, ich modyfikacji w laboratorium przy użyciu wektora lentiwirusowego zawierającego skorygowany gen, a następnie podaniu ich z powrotem pacjentowi drogą dożylną.
Kryteria włączenia:
- Potwierdzona diagnoza niedoboru kinazy pirogronianowej z mutacją w genie PKLR
- Wiek: dla dorosłych 18-50 lat, dla dzieci 8-18 lat
- Historia ciężkiej lub zależnej od przetoczeń niedokrwistości, udokumentowana przez co najmniej 6 epizodów przetaczania krwinek czerwonych w ciągu ostatniego roku i poziom hemoglobiny poniżej 9,5 g/dl, lub co najmniej 3 epizody rocznie przez ostatnie dwa lata, lub poziom hemoglobiny poniżej 8,0 g/dl bez przetoczeń
- Odpowiednia funkcja serca, płuc, nerek i wątroby
- Dostępna szczegółowa dokumentacja medyczna z ostatnich dwóch lat
Kryteria wykluczenia: Osoby z innymi poważnymi schorzeniami, kobiety w ciąży lub karmiące piersią, osoby uczestniczące w innym badaniu klinicznym w ciągu ostatnich 30 dni, osoby z alergią na składniki produktu badawczego, z historią uzależnienia od alkoholu lub narkotyków, z historią nowotworów (z wyjątkiem niektórych typów raka skóry), z aktywnym zakażeniem wymagającym leczenia, które otrzymały transfuzję w ciągu ostatnich 3 miesięcy, oraz z historią niektórych chorób serca lub płuc.
Cel badania: Ocena bezpieczeństwa terapii genowej oraz jej wpływu na funkcjonowanie czerwonych krwinek. Badanie będzie monitorować pacjentów pod kątem działań niepożądanych i oceniać, jak dobrze leczenie wspomaga organizm w produkcji zdrowych czerwonych krwinek.
Badany lek: Autologiczne komórki CD34+ transponowane wektorem lentiwirusowym niosącym zoptymalizowany kodonowo gen kinazy pirogronianowej czerwonych krwinek. Terapia ma na celu poprawę funkcji czerwonych krwinek poprzez wprowadzenie skorygowanego genu. W procesie leczenia stosowane są również leki wspomagające: busulfan (przygotowujący szpik kostny), filgrastim (stymulujący produkcję białych krwinek) oraz plerixafor (mobilizujący komórki macierzyste).
Badanie długoterminowego bezpieczeństwa terapii genowej w leczeniu niedoboru kinazy pirogronianowej z wykorzystaniem autologicznych komórek CD34+ u dorosłych i dzieci
Badanie prowadzone w: Hiszpania
To badanie jest kontynuacją wcześniejszego programu badawczego i koncentruje się na długoterminowym monitorowaniu bezpieczeństwa terapii genowej. Produktem badanym jest Merilen (oznaczony również jako RP-L301), który wykorzystuje zmodyfikowane komórki macierzyste pacjenta do leczenia niedokrwistości.
Kryteria włączenia:
- Uczestnictwo we wcześniejszym badaniu RP-L301-0119
- Otrzymanie infuzji własnych komórek CD34+ wzbogaconych i zmodyfikowanych wektorem lentiwirusowym niosącym gen coRPK
- Gotowość i możliwość przestrzegania harmonogramu wizyt kontrolnych oraz innych wymagań badania
- Podpisana świadoma zgoda na udział w badaniu
Kryteria wykluczenia: Pacjenci z innymi poważnymi schorzeniami, którzy przebyli niedawne zakażenie, kobiety w ciąży lub karmiące piersią, osoby z historią nowotworów (z wyjątkiem niektórych typów raka skóry), osoby otrzymujące inne leki badawcze, z alergią na składniki leczenia, z historią uzależnień lub problemami ze zdrowiem psychicznym mogącymi wpływać na udział w badaniu.
Cel badania: Długoterminowa obserwacja pacjentów, którzy otrzymali terapię genową, w celu oceny trwałości modyfikacji genetycznej, wpływu na redukcję niedokrwistości i zapotrzebowania na transfuzje, oraz monitorowania wszelkich działań niepożądanych. Badanie będzie trwać do 31 lipca 2038 roku.
Badany lek: Autologiczne komórki CD34+ transponowane wektorem lentiwirusowym niosącym zoptymalizowany kodonowo gen kinazy pirogronianowej czerwonych krwinek. Celem terapii jest pomoc organizmowi w produkcji zdrowszych czerwonych krwinek poprzez wprowadzenie prawidłowej wersji genu.
Badanie skuteczności i bezpieczeństwa mitapiwatu u dzieci z niedoborem kinazy pirogronianowej otrzymujących regularne transfuzje krwi
Badanie prowadzone w: Dania, Czechy, Holandia, Hiszpania
To badanie ocenia skuteczność i bezpieczeństwo mitapiwatu (znanego również jako AG-348) u dzieci, które regularnie wymagają przetoczeń krwi z powodu niedoboru kinazy pirogronianowej. Lek podawany jest doustnie w postaci tabletek lub granulek.
Kryteria włączenia:
- Wiek od 1 do 18 lat (dzieci w wieku 12-24 miesięcy muszą ważyć co najmniej 7 kg)
- Potwierdzona diagnoza niedoboru kinazy pirogronianowej poprzez badania genetyczne wykazujące co najmniej dwie zmiany w genie PKLR, z których co najmniej jedna jest mutacją missensowną
- Od 6 do 26 przetoczeń krwi w roku poprzedzającym włączenie do badania
- Kompletna dokumentacja wszystkich przetoczeń z ostatniego roku, w tym daty, ilość przetoczonej krwi oraz wyniki badań krwi
- Przyjmowanie suplementów kwasu foliowego przez co najmniej 21 dni przed rozpoczęciem badania
- Dla dziewcząt, które rozpoczęły miesiączkowanie: zgoda na stosowanie dwóch form antykoncepcji
Kryteria wykluczenia: W opisie badania nie wyszczególniono konkretnych kryteriów wykluczenia.
Cel badania: Głównym celem jest sprawdzenie, czy mitapiwat może zmniejszyć zapotrzebowanie na transfuzje krwi u dzieci. Badanie rozpoczyna się od fazy podwójnie ślepej próby, w której uczestnicy otrzymują losowo mitapiwat lub placebo. Po tej fazie następuje 5-letni okres przedłużenia z otwartą etykietą, podczas którego wszyscy uczestnicy mają możliwość otrzymywania mitapiwatu. Skuteczność oceniana jest przez pomiar redukcji objętości przetoczeń o co najmniej 33% w porównaniu z danymi historycznymi.
Badany lek: Mitapiwat – lek doustny będący aktywatorem kinazy pirogronianowej. Działa na poziomie molekularnym, aktywując enzym kinazy pirogronianowej, który odgrywa kluczową rolę w procesie produkcji energii w czerwonych krwinkach. Znajduje się w fazie 3 badań klinicznych.
Badanie skuteczności i bezpieczeństwa mitapiwatu u dzieci z niedoborem kinazy pirogronianowej nieotrzymujących regularnych transfuzji krwi
Badanie prowadzone w: Włochy, Niemcy, Holandia, Francja, Hiszpania
To badanie ocenia działanie mitapiwatu u dzieci, które nie wymagają regularnych przetoczeń krwi. Lek podawany jest doustnie w postaci kapsułek.
Kryteria włączenia:
- Wiek od 1 do 18 lat (dzieci w wieku 12-24 miesięcy muszą ważyć co najmniej 7 kg)
- Potwierdzona diagnoza niedoboru kinazy pirogronianowej z co najmniej dwiema zmianami w genie PKLR, z których co najmniej jedna jest mutacją missensowną
- Nie więcej niż 5 przetoczeń czerwonych krwinek w roku poprzedzającym badanie oraz brak przetoczeń w ciągu 12 tygodni przed rozpoczęciem przyjmowania leku
- Poziom hemoglobiny: dla dzieci w wieku 12-18 lat – 10 g/dl lub niżej, dla dzieci w wieku 1-12 lat – 9 g/dl lub niżej (na podstawie co najmniej dwóch testów wykonanych w odstępie minimum 7 dni)
- Przyjmowanie suplementów kwasu foliowego przez co najmniej 21 dni przed rozpoczęciem badania
- Dla dziewcząt, które rozpoczęły miesiączkowanie: zgoda na stosowanie dwóch form antykoncepcji
Kryteria wykluczenia: Pacjenci regularnie otrzymujący transfuzje krwi, z innymi poważnymi schorzeniami, przyjmujący leki mogące wpływać na wyniki badania, po niedawnym zabiegu chirurgicznym lub planujący operację, kobiety w ciąży lub karmiące piersią, osoby uczestniczące niedawno w innym badaniu klinicznym, z alergią na badany lek lub podobne leki, oraz osoby niemogące przestrzegać procedur badania.
Cel badania: Głównym celem jest sprawdzenie, czy mitapiwat może zwiększyć poziom hemoglobiny u dzieci z niedoborem kinazy pirogronianowej. Badanie rozpoczyna się od fazy podwójnie ślepej próby, po której następuje 5-letni okres przedłużenia z otwartą etykietą. Skuteczność oceniana jest poprzez regularne badania krwi w tygodniach 12, 16 i 20.
Badany lek: Mitapiwat (siarczan mitapiwatu) – lek doustny w postaci kapsułek. Działa poprzez aktywację enzymu kinazy pirogronianowej, który jest kluczowy dla produkcji energii w czerwonych krwinkach, pomagając zwiększyć poziom hemoglobiny. Jest klasyfikowany jako aktywator kinazy pirogronianowej i znajduje się w zaawansowanej fazie badań klinicznych.
Podsumowanie
Obecnie prowadzone są 4 badania kliniczne dotyczące leczenia niedokrwistości z niedoboru kinazy pirogronianowej, które oferują nadzieję na poprawę jakości życia pacjentów z tym rzadkim schorzeniem genetycznym.
Dwa badania koncentrują się na innowacyjnej terapii genowej wykorzystującej autologiczne komórki CD34+ modyfikowane wektorem lentiwirusowym. Pierwsze z nich ocenia początkowe bezpieczeństwo tej metody, drugie natomiast zajmuje się długoterminowym monitorowaniem pacjentów aż do 2038 roku. Oba badania prowadzone są w Hiszpanii i obejmują zarówno dzieci (od 8 lat), jak i dorosłych.
Pozostałe dwa badania oceniają mitapiwat – lek doustny będący aktywatorem kinazy pirogronianowej. Jedno badanie skierowane jest do dzieci wymagających regularnych przetoczeń krwi i prowadzone jest w Danii, Czechach, Holandii i Hiszpanii. Drugie koncentruje się na dzieciach, które nie wymagają regularnych przetoczeń, i realizowane jest w szerszej grupie krajów: Włoszech, Niemczech, Holandii, Francji i Hiszpanii. Oba badania z mitapiwatem obejmują dzieci od 1 roku życia i przewidują 5-letni okres obserwacji.
Warto zauważyć, że Hiszpania uczestniczy we wszystkich czterech badaniach, co może ułatwiać dostęp do tych innowacyjnych terapii pacjentom z tego kraju. Badania oferują dwie różne strategie terapeutyczne – terapię genową stanowiącą potencjalnie trwałe rozwiązanie oraz terapię farmakologiczną wymagającą stałego przyjmowania leku, ale mniej inwazyjną. Wybór odpowiedniego badania zależy od wieku pacjenta, stopnia nasilenia choroby oraz zapotrzebowania na transfuzje krwi.
Czechy
